De tussenzus

Schouwtoneel

In een samengesteld gezin blijken uiteenlopende ambities een verrassende dynamiek op te leveren.

Tommy is de achttienjarige zoon van Manfred Boezerman, senator, en Katinka, een veelbelovende dichteres die helaas tien jaar geleden bij een zeilbootongeval is verdronken. Vader Manfred heeft inmiddels al jaren een latrelatie met Esther. Haar dochter Cleo van zeventien woont sinds drie jaar bij Manfred en Tommy, want Cleo en haar moeder kunnen elkaar niet uitstaan. De vader van Cleo woont in Suriname waar hij op zoek is naar rijke Nederlandse dames. Verder is hij uit beeld. Vader Manfred is overigens vrijwel nooit thuis, want behalve bij Esther in bed heeft hij een eindeloze reeks goed betaalde bijbanen die hem verhinderen bij zijn zoon te zijn..

Afgezien van een Peruaanse huishoudster zijn Tommy en Cleo dus meestal met z’n tweeën. Hoewel Cleo er een paar eigengereide voorkeuren op na houdt kunnen de twee het aardig met elkaar vinden en bezoeken ze dezelfde middelbare school.

Cleo heeft een obsessieve liefde voor wapentuig. Ze bezit allerlei schietijzers waarvan ze zegt dat ze niet meer werken, maar dat geldt zeker niet voor de stevige luchtbuks waarmee ze urenlang op blikjes schiet.

Tommy breekt op zijn achttiende zijn schoolcarrière af en gaat als tussenjaar vrijwilligerswerk doen bij een kringloopwinkel. Hij wordt bijrijder van de ophaaldienst. Zijn vroegere docente Nederlands Mascha Radovic benadert hem om mee te schrijven aan een toneelstuk voor de jaarlijkse toneelvoorstelling van zijn oude school. Mascha doet dit in de hoop aan hem informatie te ontfutselen over zijn moeder, de dichteres over wie ze haar proefschrift wil schrijven. Tommy gaat in op het voorstel omdat hij zo kans ziet zijn vader Manfred. die altijd maar van huis is, als waardeloze opvoeder belachelijk te maken.

Tezelfdertijd raakt vader Boezerman echter plotseling betrokken bij een financieel schandaal waardoor hij gedwongen wordt al zijn publieke functies op te geven. Hij komt werkeloos thuis te zitten en verstoort in hoge mate het dagelijks leven van Tommy, Cleo en de Peruaanse huishoudster.

Cleo’s grootste wens als wapenfetisjist is om een echte bomgordel te mogen dragen. Ze spoort Tommy aan om voor haar in het toneelstuk een rol te schrijven waarin ze zo’n gordel om heeft. Uiteraard moet die nep zijn, maar toch…Ze krijgt zo’n rol, maar moet dan wel gedurende het toneelstuk, dat maar één keer wordt opgevoerd, haar mooie haar laten afscheren. Cleo vindt dat geen probleem.

Auteur

Vincent Kortmann (1975) volgde de vierjarige opleiding aan de Schrijversvakschool Groningen, schreef korte verhalen voor het Hollands Maandblad en debuteert nu met zijn roman De tussenzus.

 

 

 

Hoofdpersoon is Tommy die zijn toekomst in eigen hand wil nemen, maar voorlopig te schaften heeft met de toneelavond van zijn oude school, zijn egotrippende vader en zijn eigenzinnige tussenzus Cleo.

De lezer wordt vergast op vele verrassende en vaak uiterst hilarische situaties. Daarbij houdt de soms potsierlijke voorbereiding van de toneeluitvoering de vaart en de spanning er behoorlijk in. Sommige passages zijn kolderiek informatief. Zo komt Tommy aan de weet dat toiletpotten meestal verstopt worden door condooms en damesverband, maar dat in verzorgingstehuizen vooral leesbrillen de afvoer van stront belemmeren. Dat metalbands op scholen soms IRJB:heten: I refuse Blowjobs of I roasted Baby Jesus en dat het leven één hockeyfeest is, dus uiterst teleurstellend. Hoogtepunt zijn misschien de billen van de keepster, als je tenminste van lekkere hammen houdt.

De tussenzus is een heerlijk boek. De roman zit goed in elkaar, het aantal personages is overzichtelijk, Er zijn geen storende verhaallijnen en geen losse eindjes terwijl een fraaie spanningsboog nergens inzakt. Echter, het belangrijkste is de humor, waarmee het verhaal is doordrenkt. Aanbevolen voor wie op zoek is naar een roman met een goed geschreven gulle lach..

Vincent Kortmann – De tussenzus. ISBN 978-90-2545785-3, 272 pagina’s, € 21,99.  Amsterdam: Atlas Contact 2021.

Geplaatst in Alle Boeken, Fictie | Reacties uitgeschakeld voor De tussenzus

Wij zijn licht

Leven zonder voedsel?

Een woongroep stopt met eten om verder te leven van licht en liefde. Dit krijgt ernstige gevolgen.

 

 

 

 

 

 

De spirituele woongroep ‘Klank en Liefde’, bestaande uit vier personen, streeft er naar te leven zonder voedsel. Hun ideaal is te leven van licht en lucht. Ze volgen de principes van de ‘ademhalisten’. Deze levenswijze blijkt niet zonder gevaar want Elisabeth, één van de leden, overlijdt aan ondervoeding. Terwijl zij sterft wordt er niet ingegrepen. Als Muriël 112 wil bellen, wordt dat door Melodie, de leidinggevende, verboden. Later gebeurt dit wel en worden de overgebleven drie leden gearresteerd op verdenking van dood door schuld. Ze belanden in een politiecel en ze worden intensief verhoord.

Auteur

Gerda Blees (1985) begon haar schrijversloopbaan met de dichtbundel Dwaallichten en de verhalenbundel Aan doodgaan dachten we niet. Haar romandebuut Wij zijn licht is gebaseerd op de gebeurtenissen van een Utrechtse spirituele woongroep waarvan de leden overtuigd waren dat je kunt leven van licht, lucht en liefde. Eén van de leden was bezweken aan voedsel- en vochtgebrek. Blees schreef haar eigen verhaal. De roman werd heel goed ontvangen. Ze won met dit boek de Nederlandse Boekhandelsprijs 2021, de jaarlijkse literaire prijs van alle Nederlandese boekverkopers. Onlangs werd bekend dat de roman voorkomt op de shortlist van de Libris Literatuurprijs.

Opvallend is de afwijkende opbouw. Er is geen sprake van een chronologisch verteld verhaal. Het zijn 25 hoofdstukken met steeds een onderdeel daarvan. Stukje bij beetje, als bij een legpuzzel, krijg je overzicht van de gebeurtenissen. Het meest afwijkend is het perspectief. Het zijn niet alleen personages die vertellen, maar ook voorwerpen, zoals: een cello, twee sigaretten, een pen, geitenwollen sokken en een slowjuicer. Zelfs abstracte begrippen als de feiten, klank en liefde, de twijfel, weerstand, voorlopige conclusie en cognitieve dissonantie worden als vertelperspectief gebruikt. De hoofdstukken beginnen steeds met wij zijn …, bijvoorbeeld wij zijn geitenwollen sokken.

De grote vraag is of deze verteltechniek meehelpt aan de meerwaarde van de roman. Daarover kun je van mening verschillen. In het hoofdstuk over de sokken gaat het eerste gedeelte inderdaad gaat over die sokken, maar al gauw krijgen we te maken met een gedeelte waarin een verhoor wordt beschreven. Dan zijn de sokken niet aan het woord maar een alwetende verteller. Het maakt een wat geforceerde indruk en soms leidt het tot een nevenintrige die de vaart uit het verhaal haalt. Bij het hoofdstuk Wij zijn het verhaal is het de schrijfster die zich wendt tot de lezer. Er worden voorstellen gedaan voor verbeteringen en het advies wordt gegeven om nauwelijks noemenswaardige gebeurtenissen en gedachten toch maar te lezen.

De schrijfster is er bijzonder goed in geslaagd te beschrijven hoe het in een woongroep toegaat. In het bijzonder wordt het duidelijk hoe de leidster Melodie functioneert. De groepsleden hebben zich van haar afhankelijk gemaakt. Zij is een charismatisch leider, die zich goed heeft ingeleefd in de verschillende persoonlijkheden. De driftige Petrus krijgt een behandeling op maat. Overal werd hij weggestuurd, maar bij Melodie voelt hij zich begrepen en veilig. Het is echter verontrustend hoe de groepsleden Melodie blindelings en kritiekloos volgen, zelfs in het niet meer eten. Heel extreem is hoe de groepsleden Elisabeth laten sterven omdat Melodie niet wil ingrijpen.

Een groot gedeelte van de roman speelt zich af op het politiebureau. Het lijkt niet logisch dat alle leden worden opgepakt omdat kennelijk allen worden beschuldigd van dood door schuld. De leden belanden in een cel en worden streng verhoord. Het strengst is de vrouwelijke rechercheur. Misschien omdat haar dochter aan anorexia lijdt? Wat het laatste betreft wordt daar aanvankelijk veel over gezegd, maar het wordt niet afgemaakt.

De inhoud van de roman  is eigenlijk nogal mager. Door de gebeurtenissen vanuit verschillende gezichtspunten te beschouwen en veel zijpaden te bewandelen, die soms niets met het eigenlijke verhaal hebben te maken, krijgt de roman wat meer body. De opbouw is een leuk experiment, maar laat dat maar eenmalig zijn.

Verrassende roman met een experimentele opbouw.

Gerda Blees – Wij zijn licht. ISBN 978-90-5759-000-9, 224 pagina’s, € 21,00. Amsterdam: Uitgeverij Podium 2020.

Geplaatst in Alle Boeken, Fictie | Reacties uitgeschakeld voor Wij zijn licht

Inshallah

Museumdirecteur in Qatar

De almacht van de sjeik beheerst het hele land.

Musicus Kees Wieringa is in Nederland directeur van verschillende culturele instellingen. Maar nadat hij vijf jaar succesvol gewerkt heeft als directeur van een ‘ingeslapen museum’ in Bergen, loopt hij op tegen de verziekte sfeer in eigen huis en de toenemende bezuinigingen binnen de culturele sector. Als hij vanuit Qatar het verzoek krijgt via Skype te solliciteren op de functie van museumdirecteur gaat hij daarop in. Hij krijgt de baan. Zijn vrouw en kinderen blijven in Nederland,

 

Wieringa stapt op het vliegtuig. Hij arriveert in Doha, de enige stad van Qatar, in een volkomen vreemde wereld. Zijn baas is Zijne Excellentie sjeik Al-Thani, prominent lid van de koninklijke familie van Qatar. Deze sjeik heeft een kring van vrienden, relaties en familie om zich heen verzameld. Zij voeren al zijn wensen uit, controleren, ontslaan, bevelen, alles in zijn naam.

Niet lang geleden woonden de negen families die Qatar bevolkten in bedoeïenendorpen en sliepen in tenten op de harde woestijngrond. Nadat in 1949 olie werd ontdekt werd iedereen steenrijk. De beste architecten ontwierpen de mooiste en hoogste gebouwen, er werden kapitalen gestoken in spectaculaire musea en topuniversiteiten.

Alles is te koop. En alles werd gekocht. De voormalige bedoeïenen trachtten op deze manier een beschaving te kopen waarvoor de Westerse wereld eeuwenlang heeft nodig gehad. Sjeik Al-Thani koopt zich gek aan klassieke auto’s en  buitenissige kunstvoorwerpen. Het is de taak van Wieringa om van de chaotische verzameling een topmuseum te maken.

Wieringa went maar langzaam. Voor iedere belangrijke beslissing moet toestemming worden gevraagd van de sjeik. En dan is er ook nog dat eeuwige Inshallah, het woord dat weliswaar devoot klinkt, maar dat vooral een excuuswoord is om dingen op de lange baan te schuiven.

Wie Inshallah zegt hoeft niet immers na te denken, want dan besteedt men de beslissing uit aan Allah. Die Alleskunner zal wel ingrijpen en de problemen oplossen. Het is een geniale manier om ‘nee’ te zeggen zonder ‘nee’. We willen wel, maar ach, Allah heeft andere plannen, dus hoeven we er ons niet slecht over te voelen. Inshallah.

En zo wíl ook Wieringa van alles, maar krijgt niet veel voor elkaar. Wel wordt hij geconfronteerd met nukken en grillen van de sjeik waar hij liever buiten wil blijven. Intriges, wapenhandel, oneerbare voorstellen, kunstsmokkel, geloofsstrijd. Langzaam maar zeker dringt het besef door dat Qatar hem weliswaar een droombaan heeft geboden, maar dat hij in ruil voor die droombaan zichzelf en zijn geweten zal moeten verloochenen. Wil hij dat wel?

Auteur

Kees Wieringa (1957) is pianist, componist, programmamaker, museumdirecteur en schrijver. Hij was vijf jaar lang de directeur van kunstcentrum Buitenplaats Kranenborgh in Bergen. Na het verblijf in Qatar zette hij zijn belevenissen op papier. In een interview met Het Parool vertelde hij onlangs dat hij een manoir (landhuis) in Fontainebleau had aangeschaft. Daarin wil hij een kunstinstelling beginnen waarin muziek, beeldende kunst en theater aan bod kunnen komen. Het centrum krijgt de naam Yxie, naar een voormalig vergelijkbaar centrum van Lucebert.

 

Wieringa werkt te midden van de financieel bevoorrechten van Qatar. Maar hij is zich pijnlijk bewust van de extreme verschillen tussen arm en rijk. Ook het feit dat iedere zelfreflectie ontbreekt bij de bevolking staat hem bijzonder tegen. Dat is wat hem tenslotte de das omdoet in Qatar, de reden dat hij besluit naar Nederland terug te keren.

Qatar organiseert in 2022 de Wereldkampioenschappen voetbal. Voor het evenement zijn inmiddels 6500 arbeiders gestorven bij de bouw van de accommodaties. Hun arbeidsomstandigheden zijn onmenselijk, slecht en onveilig. Toch ziet Qatar zichzelf graag als het beloofde land.

Maar, aldus Wieringa: Het is een gewelddadig dictatoriaal land met overal corruptie, een totaal gebrek aan sociale cohesie, het ontbreekt er aan enige empathie en er is sprake van geïnstitutionaliseerde moderne slavernij door mensen die niet nadenken, want dat doet Allah voor jou.

Voor ieder die zich een mening wil vormen over het land waar het Oranje-elftal zou moeten gaan spelen is dit boek verplichte kost. Discussies vereisen kennis, Inshallah biedt die de lezers.

Broodnodig. Adembenemend. Een belangrijk boek.

Kees Wieringa – Inshallah. Museumdirecteur in Qatar. ISBN 978-94-9279-886-2, 256 pagina’s, €21,99. Hilversum: Uitgeverij Water 2021.

Geplaatst in Alle Boeken, Cultuur, Midden-Oosten | Reacties uitgeschakeld voor Inshallah

Weduwen, hoe werkt dat?

Openhartige verhalen van vrouwen die hun partner hebben verloren

Ieder rouwproces is uniek, maar er zijn ook overeenkomsten.

De man van Eugénie pleegde zelfmoord; die van Jolien koos voor euthanasie. Philipinne verloor haar partner door een skiongeluk en Sophie was aan het werk toen haar man thuis overleed aan hartfalen.

Net als negen andere vrouwen die vertellen over het verlies en de tijd daarna hebben ze één ding gemeen: weduwen is ook een onverbiddelijk werkwoord dat ze in hun eentje moeten leren vervoegen. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Non Fictie | Reacties uitgeschakeld voor Weduwen, hoe werkt dat?

De winter van de profeet

Vuil spel

Een aanslag in Sarajevo zet in Zweden een reeks terroristische acties in gang. Niets ontziende criminelen proberen de wereld naar hun hand te zetten. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor De winter van de profeet

Onze jongens in Indië

Ooggetuige

Nauwelijks ontkomen aan de Tweede Wereldoorlog werden van 1946 tot 1949 vijfennegentigduizend Nederlandse dienstplichtigen een dubieuze oorlog ingerommeld. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Geschiedenis, Nederlands Indië | Reacties uitgeschakeld voor Onze jongens in Indië

De saamhorigheidsgroep

Sommige mensen deugen

Bernhard, een talentvolle diplomaat die binnenkort zal worden uitgezonden trekt een jaar op met een stel idealisten. Het is een hechte vriendengroep die allerlei projecten steunt. Bernhard wordt verliefd op een van de groepsleden, maar na een jaar vertrekt hij naar Jeruzalem, de start van een succesvolle carrière als diplomaat. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Cultuur | Reacties uitgeschakeld voor De saamhorigheidsgroep

Shuggie Bain

Overdonderende uitzichtloosheid

Niemand vraagt om geboren te worden, maar iedereen vraagt om z’n moeder.

Shuggie heet eigenlijk Hugh Bain. Van die laatste zijn er drie, want zijn vader heeft uiteindelijk bij twee andere vrouwen ook een naamgenoot gefokt. Er is maar één Shuggie, een van de weinige meevallers in zijn leven. Shuggie is de jongste van Agnes. Ze heeft nog twee kinderen van een eerdere man. Dat zijn Catherine en Leek die eigenlijk Alexander heet. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Autobiografie | Reacties uitgeschakeld voor Shuggie Bain

De moord op Arno Linter

Jacht op een seriemoordenaar

Kort na elkaar worden in de omgeving van Antwerpen lichamen aangetroffen van verkrachte en vermoorde vrouwen. Commissaris Liese Meerhout tast volkomen in het duister, tot er eindelijk verbanden worden opgemerkt.

De achttiende politieroman in de serie van Liese Meerhout heeft alle kenmerken van een traditionele politieroman. De commissaris moet opboksen tegen de ongeduldige hoofdcommissaris en de pers. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor De moord op Arno Linter

Souvenirs

Beter na Bataclan

Wonderwel overleeft Ferry Zandvliet de aanslag in het Parijse theater Bataclan waarbij 89 concertgangers omkwamen en meer dan 300 gewonden vielen. Het leven van de Rotterdammer verandert voorgoed. Hij is gelukkig. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Non Fictie | Reacties uitgeschakeld voor Souvenirs