Houd je maar flink

Hongertochten tussen Den Haag en Friesland in 1945

Afscheid moeten nemen van je kinderen omdat je geen eten voor ze hebt. Een hard gelag.

De laatste oorlogswinter (1944-1945) wordt ook wel de hongerwinter genoemd. Vooral in de steden was regelmatig gebrek aan eten. Eten dat nog wel op het platteland en vooral bij de boeren aanwezig was. Ik herinner me de verhalen van mijn in Rotterdam woonachtige ouders die regelmatig op de fiets naar hun boerenfamilie trokken om daar een paar dagen te logeren en een beetje normaal te kunnen eten. Ook maakte mijn vader lange fietstochten om met eetbare zaken thuis te komen.

Auteur

Jan Hillenius (Den Haag, 1971) is journalist en programmamaker. Met Michel van Egmond schreef hij de bestsellers Topshow en INSIDE.

Rietje Boersma-Salm, zijn oma, maakte op de fiets drie van dergelijke tochten naar Friesland. Ze deed hierover verslag in Drie tochten naar Friesland (1976). Kortgeleden ontdekte zijn oom Frits Boersma de complete correspondentie uit de hongerwinter tussen Jans moeder Noortje en zijn oma. De toen elfjarige Noortje was uiteindelijk samen met haar vierjarige zoontje Frits van Den Haag naar Friesland gebracht, waar beiden tot na de bevrijding verbleven.

De correspondentie wordt hier integraal gepubliceerd, voorafgaand door een verslag over Rietjes fietstochten en afgewisseld met passages over met name het leven in Den Haag, dat niet alleen geteisterd werd door de bezetting, maar ook door Britse bombardementen, die bedoeld waren voor de lanceerinstallaties van de beruchte V2-raketten.

Rietje werd ondergebracht bij een domineesgezin in Oosthem waar ze weliswaar goed werd behandeld, maar de nestwarmte en geborgenheid van thuis erg miste. Ze hunkert naar brieven van haar ouders, die echter vanwege de chaos bij de post sterk vertraagd en niet op volgorde arriveren. ‘Norepietje’ houdt zich meestal groot, maar…

Alles bevalt me hier goed behalve de school. Ik voel me er zo buiten.

Nora bevindt zich op fietsafstand van Frits die bij een liefdevol boerengezin de tijd van zijn leven heeft. Hij stopt zelfs min of meer ongemerkt met bedplassen.

Na de Bevrijding heeft het nog heel wat voeten in de aarde voordat Rietje haar kinderen weer mag ophalen en het gezin wordt herenigd.

Nora schrijft goed voor een elfjarige. Ze weet haar eigen situatie en die van anderen goed te observeren en tussen de regels door blijkt haar heimwee. Maar ze weet ook te genieten van het eten en van haar bezoekjes aan de boerderij. De brieven van Rietje zijn warm en laten haar grote verlangen naar haar kinderen duidelijk blijken. De opgenomen kiekjes geven een mooi tijdsbeeld.

Een waardevol verslag van de moeilijke keuzes waarvoor mensen gesteld kunnen worden.  

Jan Hillenius – Houd je maar flink. Hongertochten tussen Den Haag en Friesland in 1945. ISBN 978-94-6262-401-6, 175 pagina’s, € 19,95. Zwolle: Waanders Uitgevers 2022.

Geplaatst in Alle Boeken, Geschiedenis, Tweede Wereldoorlog | Reacties uitgeschakeld voor Houd je maar flink

Lucie

Schone schijn

Het verhaal van een veertienjarig meisje met een turbulent gezinsleven.

Het inkijkje door de ogen van de ontluikende Lucie in het ogenschijnlijk keurige gezin van vader, moeder en haar twee zussen in de Jaren ’60, is ontluisterend. Moeder wordt gedreven door het geloof, botst met zowel haar dochters als haar echtgenoot en verstoort op heftige wijze het gezinsleven.

Lees verder
Geplaatst in Alle Boeken, Fictie | Reacties uitgeschakeld voor Lucie

06-Cowboys

Een verhaal rond het ontstaan van de 06-sekslijnen

Het geld klotste tegen de plinten.

Dit boel verscheen al in 2016. De reden om er nu aandacht aan te besteden is het recent verschijnen van de Netflix-serie Dirty Lines, die geïnspireerd is op dit boek. Geïnteresseerde seriekijkers willen nogal eens lezen hoe het echt ging.

Lees verder
Geplaatst in Alle Boeken, Cultuur, Geschiedenis, Seksualiteit | Reacties uitgeschakeld voor 06-Cowboys

Het nooit vertelde verhaal

Over wat was en nu niet meer en nog wat

Een moord uit liefde.

Het is 1959. In een oud dorp in het streng katholieke Noord-Limburg pleegt iemand een moord. En ander draait daarvoor de gevangenis in. De gevangene houdt zijn mond, uit liefde voor een meisje. Pas jaren later vertelt hij het verhaal.

Lees verder
Geplaatst in Fictie, Geen categorie | Reacties uitgeschakeld voor Het nooit vertelde verhaal

Fortuna’s kinderen

Transatlantische familiekroniek

Het einde van de slavernij.

In 2020 schreef Annejet van der Zijl het boekenweekgeschenk Leon & Juliette. De schrijfster vond dat het verhaal nog niet af was. Bovendien beschikte ze over veel materiaal over de families Herckenrath en De Fremery. Leon & Juliette is het eerste hoofdstuk van Fortuna’s kinderen. Er kwamen nog twee hoofdstukken bij. Twee generaties van beide families worden beschreven. De familiekroniek beslaat de gehele 19de eeuw en de 20ste eeuw tot 1923. Het gaat om non-fictie. Behalve over personen gaat het boek vooral over de geschiedenis van Noord-Amerika en zijdelings over het Nederlandse Westland.

Lees verder
Geplaatst in Alle Boeken, Non Fictie | Reacties uitgeschakeld voor Fortuna’s kinderen

Een laatste uitweg

De beste vluchtautobestuurder

Grote financiële problemen brengen Bug weer op het slechte pad..

Beauregard ‘Bug’ Montage, een fatsoenlijke automontuur en huisvader, heeft een misdadig verleden: hij was de beste vluchtautobestuurder van De Oostkust. Hij belandt in grote financiële problemen. Als hij het aanbod krijgt mee te doen aan een juwelenroof kan hij niet weigeren, want met de opbrengst is hij in een keer af van zijn schulden. Alles gaat goed, maar fouten van zijn companen en de wraak van de gedupeerden brengen hem in grote moeilijkheden.

Lees verder
Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor Een laatste uitweg

Verslaafd aan drukinkt

De ondergang van de Telegraaf Media Groep

Nietsontziende machtsstrijd rond de krant van wakker Nederland.

‘Liefde voor De Telegraaf kent geen grijstinten. Je houdt ervan of je walgt ervan’. In de naoorlogse jaren was er met betrekking tot de krant van de chocoladeletters jarenlang een tweedeling onder de Nederlandse bevolking. Het ‘bruine’ oorlogsverleden van topman Hakkie Holdert speelde daarbij een belangrijke rol. Hakkie’s neef Eldert Kok werd binnen het bedrijf op handen gedragen, ondanks het feit dat zijn familie zich nooit van Hakkie heeft gedistantieerd.   

Lees verder
Geplaatst in Alle Boeken | Reacties uitgeschakeld voor Verslaafd aan drukinkt

De lunchroom

Herinneringen aan mijn grootvader

Hoe betrouwbaar zijn herinneringen?

Freek is bezig met het ontruimen van het huis van zijn grootvader. In een naburige lunchroom schrijft hij in een notitieboekje herinneringen op die hij heeft aan zijn opa en het huis waarin hij woonde. Hij spant zich in om zo veel mogelijk herinneringen te noteren. Ook probeert hij zo nauwkeurig mogelijk het verleden met zijn geliefde opa te reconstrueren, want hij realiseert zich dat zijn herinneringen niet compleet zijn en ook vaak vervormd.

Lees verder
Geplaatst in Alle Boeken, Novelle | Reacties uitgeschakeld voor De lunchroom

Bevroren tijd

Liefde kost soms gruwelijk veel

Mama, ik haat je!

Als Anne nog geen twintig is leert ze ‘agrarisch medewerker’ en boerenzoon Chris kennen via de verloofde van haar oudste zusje. Ze gaan een paar keer samen uit. Ze is niet verliefd op hem, Chris is niet echt haar type. Maar allengs groeit er uit gewenning toch een soort verkering die in een huwelijk uitmondt. Anne vindt het prima. Kinderen, huisje, boompje, beestje, verder reiken haar ambities niet. Ze vestigen zich in Groningen bij de boerderij van Chris’ ouders.

Lees verder
Geplaatst in Alle Boeken, Fictie | Reacties uitgeschakeld voor Bevroren tijd

4 Bar

Oorlog in de drugshandel

Criminelen op jacht naar een drugstransport.

In Antwerpen heeft de Albanees Besnik alle touwtjes in handen van de cocaïnehandel. Een aantal Amsterdamse criminelen heeft bij hem een grote bestelling gedaan. De partij wordt vervoerd in een container aan boord van een schip en helemaal gevolgd tot Antwerpen.

Besnik speelt dubbelspel. Hij heeft een ingenieus plan bedacht om de partij te ‘rippen’. Er ontwikkelt zich een buitengewoon spannend en ingewikkeld verhaal vol actie. Het gaat om veel personages, zonder echte hoofdpersonen.

Lees verder
Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor 4 Bar