Adellijk wild

De beleidscoördinator van Nederland

Dagboeken van een secretaris-generaal van het Ministerie van Algemene Zaken onder negen minister-presidenten.

Antoon Jan Marie van Nispen tot Pannerden (1914-1972) werd geboren uit een Gelders adellijk geslacht. Zijn vader was burgemeester van Didam en Zevenaar. Antoons roepnaam was ‘Buurt’. Zijn oudste broer Frans kon ‘bruurke’, Gelders voor broertje, niet uitspreken. Dat werd ‘bruurtje’ en uiteindelijk Buurt.

 

 

Buurt trouwde in 1949 met notarisdochter Trees Weve. Ze kregen zes zoons en tenslotte één dochter. De derde zoon is Maarten van Nispen tot Pannerden (1953). Hij heeft zijn moeder al vaker gevraagd om de dagboeken van zijn vader te mogen lezen, maar krijgt als antwoord: ‘Nee, doe dat maar als ik in m’n kistje lig.’ Haar zoon weet zijn moeder echter te verleiden: ‘Maar wie garandeert jou nou dat jij eerder dood gaat dan ik?’ Ze staat op en loopt de kamer uit om even later terug te komen met één van vaders dagboeken.

Op het schutblad staat Een gevangene voor God. Het is zijn verhaal over de zeven maanden waarin hij gevangen zat in het Oranjehotel. Van 19 maart tot 20 oktober 1941. Hij was verraden en gepakt door de Duitsers. Kort vóór mijn gevangenneming, schrijft Buurt, schilderde iemand op de gevangenismuur:

 In deze baaiës

Zit geen gaaiës

Maar Hollands glorie

Potverdorie!

 Gelderse regenten waren dol op de jacht. Het was hun sociale smeermiddel. De adellijke genoegens met het adelijk wild zal veel glans verliezen als een camera van Brandpunt op 6 november 1970 een geregisseerde fazantenjacht onder leiding van Prins Bernhard voor de lens krijgt. De reacties liegen er niet om. De tijden blijken te zijn veranderd. Buurt heeft dan nog maar ruim twee jaar te leven.

Na de oorlog bleef Buurt een dagboek bijhouden. Ook tijdens zijn carrière als raadadviseur van het ministerie van Algemene Zaken van 1956 tot 1962 en als Secretaris-Generaal van datzelfde ministerie van 1962 tot 1972. Het zijn deze dagboeken die een particuliere kijk op de naoorlogse Nederlandse politieke geschiedenis geven.

Gelardeerd met persoonlijke en soms emotionele beschrijvingen van Buurt als echtgenoot, als vader van een groot gezin en ook nog als lid van een uitgebreide regentenfamilie die onderling ook het nodige te verstouwen had, slaagt zijn derde zoon erin de lezer een interessante historische spiegel voor te houden.

Auteur

Maarten van Nispen tot Pannerden studeerde Franse taal- en letterkunde benevens Theaterwetenschap. Sinds 2002 is hij een van de directeuren van Stage Entertainment (Joop van den Ende).

 

 

 

 

 

De auteur geeft een aardige inkijk in de machtsverhoudingen gedurende de verschillende kabinetten. Daarbij is het altijd smeuïg te lezen over het wel en wee van het koningshuis. Daarbij gaat het nu eens niet over de affaire Greet Hofmans, maar bijvoorbeeld wel over de partnerkeuzes van de prinsessen.

Daarnaast krijgt de lezer een leuke inkijk in het informele politieke verkeer en is zoon Maarten zo praktisch en bescheiden genoeg om te vermelden dat niet alleen vaders capaciteiten zorgden voor entree in de landelijke politiek. Minister-president Schermerhorn vond dat hij op zijn departement weinig mensen uit de provincie had. Bovendien wilde hij er ook wel een rooms-katholiek bij hebben.

Adellijk wild (hier dubbel-l) is een geslaagde autobiografische familiekroniek die een persoonlijk beeld geeft van Nederland na de Tweede Wereldoorlog.

Maarten van Nispen tot Pannerden – Adellijk wild. ISBN 978-94-29941-30-6, 271 pagina’s, € 21,95. Utrecht: Uitgeverij Magonia 2018.

Geplaatst in Alle Boeken, Cultuur, Geschiedenis, Politiek | Reacties uitgeschakeld voor Adellijk wild

Dit is mijn moeder

Persoonlijke herinneringen

Korte verhalen over de moeder van de schrijver die haar laten zien als hippie, als overspelige echtgenote, egocentrische moeder en goedgelovig slachtoffer van de natuurgenezers en kwakzalvers toen ze aan kanker leed. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Autobiografie | Reacties uitgeschakeld voor Dit is mijn moeder

Blackwell

Demonische kaken

Onderzoek naar een op de kliffen gestrand eeuwenoud zeilschip en samenhangende huiveringwekkende moorden doet de legende van de Vliegende Hollander verbleken.

Het is 1891. Dr. Alistair King van de Society for Psychical Investigation & Education geeft zijn archivaris John Dawkins opdracht om zijn medeoprichter Jericho Blackwell op te halen. Deze verblijft in de krochten van een opiumroes. Het lukt Dawkins niettemin de 35-jarige gerenommeerde onderzoeker van geheimen van over het graf mee te tronen naar het kantoor in Londen. Daar ontvangt Dr. King de beide mannen. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor Blackwell

De genezer

Moord in Oxford

Vlaamse studente verdrinkt in de Thames. De politie van Antwerpen schiet te hulp.

Tot een uur voor zijn dood was professor Daniël Bernaert er nog van overtuigd dat hij later, wanneer hij oud was, een zorgeloos en vooral rustig leven zou leiden. Opeens drukte een hand echter zijn kaken van elkaar en stak een andere het lemmet van het mes in zijn geopende mond. Later zou de forensisch arts verklaren dat de hoogleraar na gemarteld te zijn, door wurging om het leven was gekomen. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor De genezer

Alleen in Iran

Rennen om schrikbeeld te bestrijden

Vrouw loopt 1840 km door Iran en wordt overal welkom geheten. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Autobiografie, Midden-Oosten, Reizen | Reacties uitgeschakeld voor Alleen in Iran

Dit alles zal ik je geven

Spaanse dynastie als slangenkuil

Wanneer zijn echtgenoot overlijdt, wacht de erfgenaam een huiveringwekkende verrassing. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Fictie | Reacties uitgeschakeld voor Dit alles zal ik je geven

Paal 15

Vijftien verhalen vanuit Ameland

Zilte en zoete verhalen met de zompige geur van het Wad.

Een verloren dochter, een verloren liefde, namen als Akke, Geeske, Jansje, Rikke, Tjebbe, Sierk, de oude treurende juttersvrouw Ritskemoei die haar zoon aan de zee verliest… en tussen de bedrijven door klinkt het gelach van moderne vrouwen… Vreemd, het is net of er twee verhalen worden verteld. Maar wie dit boek leest, ontdekt dat er vijftien verhalen zijn, vijftien Waddenverhalen. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Fictie, Korte verhalen | Reacties uitgeschakeld voor Paal 15

De ontembare

Jacht op een nieuwe familie

Vier jaar later zouden ze allemaal dood zijn. Mijn broer, mijn ouders, mijn oma, de parkieten en King.

Juan José was zijn doodgeboren tweelingbroer. Hij stikte toen zijn navelstreng hem onfortuinlijk wurgde. Bij die keizerssnede kwam Juan Guillermo wel levend ter wereld. Het was 5 mei 1955. Carlos werd zijn enige broer. Hij was 6 ½ jaar ouder. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Fictie, Latijns Amerika | Reacties uitgeschakeld voor De ontembare

Afzien

Kanttekeningen bij het sportjaar 2018

De eigenzinnige mening van een nog steeds bevlogen oldtimer. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Sport | Reacties uitgeschakeld voor Afzien

De man die niet van vrouwen hield

Moordoverschot

De burgemeester van Knokke komt er achter dat de gemiddelde leeftijd achterblijft bij het landelijk gemiddelde. Grote zuigelingensterfte is in elk geval niet de oorzaak. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor De man die niet van vrouwen hield