Helden

Avonturen uit de Griekse oudheid

Over onder meer Perseus, Heracles, Orfeus, Jason, Oidipous en Theseus.

Naast de Bijbelse verhalen hebben de Griekse mythen en sagen onmiskenbaar een stempel op onze Westerse beschaving gedrukt. Wie, zoals uw recensent, het geluk heeft gehad al op de lagere school van een meester die prachtig vertellen kon, ook over dit onderwerp, heeft heel wat geestelijke bagage meegekregen. De meester raadde me aan er zelf over te gaan lezen en zo kreeg ik het inmiddels klassieke boek van Gustav Schwab* in mijn bezit. Ik heb het stuk gelezen en later zelf een nieuwe druk gekocht, zodat ik alles nog eens rustig kon bestuderen. Ook fungeerde het als naslagwerk. Veel heb ik sindsdien tot mij genomen over de Griekse goden, godinnen, helden en monsters. En nu is er het werk van meesterverteller Stephen Fry.

Auteur

Stephen Fry (1957) is een Engelse acteur, journalist, schrijver, tv-presentator en filmregisseur. Hij schreef onder meer een aantal romans. Vorig jaar verscheen van zijn hand Mythos. De Griekse mythen herverteld, met de fascinerende verhalen over de Oppergod Zeus, zijn jaloerse gemalin Hera, de verschillende goden en halfgoden, bosnimfen, geesten, monsters en alle mogelijke tussenvormen tussen mens en god. Deze verhalen hebben veel lezers mateloos geboeid, net in het minst door de ‘losse’ en vrolijke schrijftrant van de auteur. Het boek werd, zoals men dat pleegt te noemen, een onverbiddelijke bestseller. Dit boek is het vervolg.

Deze keer gaat het op de eerste plaats niet over de Olympiërs, maar over sterfelijke mensen. De goden en godinnen bemoeien er zich overigens regelmatig tegenaan en niet altijd ten gunste van de held, zeker als deze één van hen per ongeluk had beledigd.

En dan zijn er nog de raadselachtige orakelspreuken. Zo krijgt een koning nogal eens te horen dat hij door een familielid gedood zal worden. Ondanks rigoureuze maatregelen om zoiets te voorkomen krijgt het orakel uiteindelijk altijd gelijk. Eén en ander werd bemoeilijkt door het feit dat er geen groter zonde is dan het doden van een bloedverwant. Kinderen, die in de toekomst bedreigend zouden kunnen zijn, groeien ver van huis op. Maar ze keren na veel omzwervingen vroeger of later terug met als uiteindelijk resultaat het eind van de koning.

Over die helden en hun omzwervingen gaat dit boek. Ondertussen moeten er vaak zware opdrachten worden vervuld, vaak om een prinses te kunnen huwen. Een gegeven dat ook in veel sprookjes uit de hele wereld voorkomt. Zo beloofde Perseus, zoon van Zeus bij een prinses, bijvoorbeeld het hoofd van de wrede Medusa aan een koning en hij vervulde deze belofte met behulp van de god Hermes. Heracles was weer een nazaat van Perseus. Omdat hij in een vlaag van waanzin zijn vrouw en twee kinderen had gedood moest hij boete doen: De Werken van Heracles. Hij mestte onder andere op rigoureuze wijze de stallen van Augias uit en ontvoerde Cerburus uit de hel. Daarna redde hij de Goden van de aanval door de Giganten.

Bellerofon wist het vertrouwen van het gevleugelde witte paard Pegasus te winnen en samen beleefden zij veel mooie avonturen. Maar helaas, zoals met veel helden liep het ook met hem slecht af. Weinig helden sterven rustig in hun bed na een lang en gelukkig leven.

Het verhaal van de verliefden Orfeus en Eurydike is bekend. Maar het wordt in dit boek nog eens op smakelijke wijze, voorzien  van sappige details, naverteld.

Uiteraard ontbreekt Jason met zijn queeste naar het Gulden Vlies niet. En de vurige Medea. En de heldin Atalante. Bij Oidipous gaat de schrijver in op de Griekse klassieke treurspelen en komt zelfs Sigmund Freud om de hoek kijken.

En dan de grote held Theseus, die gezien wordt als de grondlegger van Athene. Hilarisch is het verhaal van de worstelpartij met een reus waarin de held in diens scrotum beet. Je vraagt je wel af op welke bron de verteller dat heeft gebaseerd, maar het is een fraai verhaal. Hier lezen we ook van het bed van Prokrustus, waaraan de afmetingen van de ‘gasten’ werden aangepast. Jason geeft hem een koekje van eigen deeg. En het tragische verhaal van Daidalos en Ikarus, die even dachten dat ze konden vliegen.

Na twee delen ontbreken nog bijvoorbeeld de Trojaanse Oorlog en het reizen van Odysseus. Mogen we hopen op een vervolg?

Fry bewandelt veel zijpaden, maar dat is niet erg. Omdat de Griekse mythologie veel kunstenaars door de eeuwen heen heeft geïnspireerd zijn daarvan een aantal mooie illustraties opgenomen.

Als lezer neem je op een smakelijke wijze ontzettend veel interessante informatie tot je. Chapeau.

Stephen Fry – Helden. De grote avonturen uit de Griekse mythologie. Vertaald uit het Engels (Heroes. Mortals and Monsters, Quests and Adventures Mortals and Monsters, Quests and Adventures Mortals and Monsters, Quests and AdventuresMortals and Monsters, Quests and Adventures) door Ineke van den Elskamp, Frits van der Waa, Pon Ruiter en Henny Corver. ISBN 978-94-004-0293-5, 475 pagina’s, € 24,99. Amsterdam: Thomas Rap.

Geplaatst in Alle Boeken, Cultuur, Mythologie | Reacties uitgeschakeld voor Helden

Pincetbeweging

Uit het leven gegrepen

Gedichten over verschillende aspecten van het leven.

Wat maakt ons tot wie we zijn? Dat is de vraag op de flaptekst van deze zeer gedichtenbundel. De gedichten gaan allemaal over het persoonlijk leven, datgene waar iedereen mee te maken krijgt, bijvoorbeeld het kind zijn, de taal, relatie, natuur, techniek, tijd, oorlog, dood. De inhoud is nooit negatief, vaak wel nostalgisch. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Poëzie | Reacties uitgeschakeld voor Pincetbeweging

De schrijfmachine

Portret van Ferdinand Langen

Vriendschap met voorbedachten rade.

Als er een bekende Nederlandse schrijver uit de jaren vijftig overleed kon Ferdinand Langen wachten op een telefoontje uit de mediawereld: ‘Of hij wat reacties geven kon’. HP/De Tijd was de ergste, meende hij. En zo werd hij, als laatste overlevende maar ook zelf een schrijver van naam, figurant in de levensbeschrijvingen van Hans Andreus, Lucebert, A. Marja, Simon Carmiggelt en nog zo wat lieden. Hij was verworden tot voetnoot in biografieën, terwijl hij ook zelf niet mis was. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Biografie | Reacties uitgeschakeld voor De schrijfmachine

Een stap vooruit, een stap terug

Dochtertje houvast voor vader met MS

Op de dag dat zijn dochter Leon haar allereerste stapjes zet krijgt Christian de diagnose multiple sclerose. Terwijl zij het leven ontdekt wordt zijn wereld steeds kleiner. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Ziekte | Reacties uitgeschakeld voor Een stap vooruit, een stap terug

De drukker van Venetië

Lofzang op de vader wordt terugblik van geplaagde vrouw

De wereld van de schoonheid blijkt wereldser dan gedacht. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Cultuur, Geschiedenis | Reacties uitgeschakeld voor De drukker van Venetië

Wolfsangel

Wat gebeurde er in Peenemunde?

Deze spionagethriller speelt in de Tweede Wereldoorlog. Een Noorse spion probeert er achter te komen wat er gaande is op het schiereiland Peenemunde. Sonderkommando Wolfsangel jaagt op hem. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor Wolfsangel

Wie zwijgt

Extreme stalker

Steenrijke man loopt tientallen vrouwen achterna en gaat daarbij tot het uiterste. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor Wie zwijgt

Het geheim van de goudenregen

Het levensverhaal van pilgrimsdochter Betsy

Leidse stammoeder van president Obama. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Cultuur, Geschiedenis, Young adults | Reacties uitgeschakeld voor Het geheim van de goudenregen

Regio versus Randstad

De geografische binding van Kamerleden.

Is Amsterdam oververtegenwoordigd in Den Haag?

Het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis te Nijmegen doet wetenschappelijk onderzoek op het gebied van de parlementaire geschiedenis van Nederland na de Tweede Wereldoorlog. Sinds 1999 brengt het Centrum een Jaarboek uit, dat in zo breed mogelijke kring belangstelling wil wekken voor de Nederlandse parlementaire geschiedenis. Naast een actueel thema, waaraan een aantal artikelen en vaak een interview is gewijd, bevat het Jaarboek onder meer een parlementaire kroniek van het afgelopen jaar bevat. Verder wordt aandacht geschonken aan overleden parlementariërs en bewindslieden. Het boek wordt afsloten met gerecenseerde en gesignaleerde relevante boeken. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Politiek | Reacties uitgeschakeld voor Regio versus Randstad

Uit de klei van Saramacca

De geschiedenis van Suriname in vier generaties

Pa vertelt het verhaal van ájá en áji en hun voorouders.

Als Stanley Raghoebarsing in Paramarobo om 04.55 uur in de nacht van 12 januari 2008 de telefoon over hoort gaan en opneemt, krijgt hij zijn 22-jarige dochter Sadhana aan de lijn. ‘Raad eens waar ik ben!’, klinkt het enthousiast. Sadhana belt vanuit het huis van Gandhi in Amhmedabad in India. Ze bezoekt het land van waaruit al weer enkele generaties geleden hun voorouders naar Suriname emigreerden om daar als contractarbeiders te werken. Sadhana praat en praat en zegt tot slot: ‘Pa, de levensverhalen van mensen vindt men hier belangrijk, er worden boeken over geschreven. (…) Pa, jij wilt het verhaal van ájá en áji (oma en opa) al zo lang vertellen,. Hun geschiedenis is zo belangrijk. Maak er tijd voor, schrijf het op.’ Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Cultuur, Geschiedenis | Reacties uitgeschakeld voor Uit de klei van Saramacca