400 jaar leven in de brouwerij

28 schilderijen afgebeeld en geduid.
Jan Steen (1626-1679) was met Rembrandt en Frans Hals misschien een van de beroemdste schilders van de Nederlandse Gouden Eeuw. Nog altijd gebruiken wij de uitdrukking ‘een huishouden van Jan Steen’ om een ongeorganiseerde bende aan te duiden. Veel van zijn schilderijen laten dan ook vrolijke feesten, bruiloften, kroegen of familietaferelen zien. De humor spat er van af. In zijn schilderijen bleek Steen een rasverteller.
Jan was geboren en getogen in Leiden. Hoewel hij daarna in Den Haag, Warmond, delft en Haarlem woonde keerde hij uiteindelijk weer terug naar Leiden, waar hij zijn laatste levensjaren doorbracht.
Het ligt dan ook voor de hand dat het Leidse museum De Lakenhaal Steens vierhonderdste geboortedag vierde met een fraaie overzichtstentoonstelling van diens werk, gekozen uit in Nederland aanwezige collecties. Inmiddels is de tentoonstelling helaas afgelopen, maar in dit boek treft u de catalogus aan met prachtige foto’s en deskundige beschrijvingen van de 28 vertoonde werken door conservator Lea van der Vinde, die met haar collega Janneke van Asperen de tentoonstelling samenstelde. De catalogus wordt voorafgegaan door het rijk geïllustreerde essay Feesten, fratsen en fonkelingen, kijken naar het werk van Jan Steen door Gerdien Verschoor waarin leven en werk van de schilder wordt besproken.
Auteurs
Gerdien Verschoor (Boskoop, 1963) is kunsthistoricus en publicist. Ook werkt de als tekstschrijver en adviseur. Zij schreef onder meer Het meisje en de geleerde. Kroniek van twee verloren gewoonde Rembrandts. Ze was cultureel attaché van de Nederlandse Ambassade in Warschau.
Lea van der Vinde is freelance curator Kunst en Musea.

Foto: Museum De Lakenhal, Dora Keman
Voor deze recensie hebben wij een drietal krenten uit de smakelijke pap gevist, namelijk Stoeiend paari, de piskijkeri en iBatseba. De uitvoerige toelichtingen vindt u het catalogusgedeelte.

Particulier collectie, langdurig uitgeleend aan Museum De Lakenhal
We zien dat Jan Steen regelmatig zijn eerste vrouw Grietje, zijn kinderen en zijn tweede vrouw Maria als model gebruikte voor zijn schilderijen.

Particuliere collectie. Foto: dora Keman
Wist u trouwens dat de uitspraak leven in de brouwerij ook wordt toegeschreven aan Jan Steen, die enige jaren als nevenactiviteit een brouwerij met kroeg exploiteerde? Ook hierover wordt u verder in dit boek geïnformeerd.
Een prachtig kijk-, lees- en bewaarboek en een must voor liefhebbers van oud-Nederlandse schilderkunst.
Gerdien Verschoor en Lea van der Vinde – Thuis bij Jan Steen. ISBN 978-94-626-2694-2, 112 pagina’s. Zwolle: Waanders Uitgevers / Leiden: Museum De Lakenhal 2026.
























