Thuis bij Jan Steen

400 jaar leven in de brouwerij

28 schilderijen afgebeeld en geduid.

Jan Steen (1626-1679) was met Rembrandt en Frans Hals misschien een van de beroemdste schilders van de Nederlandse Gouden Eeuw. Nog altijd gebruiken wij de uitdrukking ‘een huishouden van Jan Steen’ om een ongeorganiseerde bende aan te duiden. Veel van zijn schilderijen laten dan ook vrolijke feesten, bruiloften, kroegen of familietaferelen zien. De humor spat er van af. In zijn schilderijen bleek Steen een rasverteller.

Jan was geboren en getogen in Leiden. Hoewel hij daarna in Den Haag, Warmond, delft en Haarlem woonde keerde hij uiteindelijk weer terug naar Leiden, waar hij zijn laatste levensjaren doorbracht.

Het ligt dan ook voor de hand dat het Leidse museum De Lakenhaal Steens vierhonderdste geboortedag vierde met een fraaie overzichtstentoonstelling van diens werk, gekozen uit in Nederland aanwezige collecties. Inmiddels is de tentoonstelling helaas afgelopen, maar in dit boek treft u de catalogus aan met prachtige foto’s en deskundige beschrijvingen van de 28 vertoonde werken door conservator Lea van der Vinde, die met haar collega Janneke van Asperen de tentoonstelling samenstelde. De catalogus wordt voorafgegaan door het rijk geïllustreerde essay Feesten, fratsen en fonkelingen, kijken naar het werk van Jan Steen door Gerdien Verschoor waarin leven en werk van de schilder wordt besproken.

Auteurs

Gerdien Verschoor (Boskoop, 1963) is kunsthistoricus en publicist. Ook werkt de als tekstschrijver en adviseur. Zij schreef onder meer Het meisje en de geleerde. Kroniek van twee verloren gewoonde Rembrandts. Ze was cultureel attaché van de Nederlandse Ambassade in Warschau.

Lea van der Vinde is freelance curator Kunst en Musea.

Foto: Museum De Lakenhal, Dora Keman

Voor deze recensie hebben wij een drietal krenten uit de smakelijke pap gevist, namelijk Stoeiend paari, de piskijkeri en iBatseba. De uitvoerige toelichtingen vindt u het catalogusgedeelte.

Particulier collectie, langdurig uitgeleend aan Museum De Lakenhal

We zien dat Jan Steen regelmatig zijn eerste vrouw Grietje, zijn kinderen en zijn tweede vrouw Maria als model gebruikte voor zijn schilderijen.

Particuliere collectie. Foto: dora Keman

Wist u trouwens dat de uitspraak leven in de brouwerij ook wordt toegeschreven aan Jan Steen, die enige jaren als nevenactiviteit een brouwerij met kroeg exploiteerde? Ook hierover wordt u verder in dit boek geïnformeerd.

Een prachtig kijk-, lees- en bewaarboek en een must voor liefhebbers van oud-Nederlandse schilderkunst.

Gerdien Verschoor en Lea van der Vinde – Thuis bij Jan Steen. ISBN 978-94-626-2694-2, 112 pagina’s. Zwolle: Waanders Uitgevers / Leiden: Museum De Lakenhal 2026.

Geplaatst in Alle Boeken, Cultuur, Kunst | Reacties uitgeschakeld voor Thuis bij Jan Steen

Het bos van roest

Baseert een copycat zich op de oertijd?

‘Het geheel lijkt te bestaan uit een eigenaardig web van waarheden, leugens en geheimen’.

Tien jaar geleden werd een vrouw vermoord in een verlaten schuur, waarbij de methode griezelige overeenkomsten vertoont met een lichaam dat tweeduizend jaar lang in hetzelfde bos begraven lag. De zaak komt weer boven water wanneer de twee urban explorers en YouTubers Filip en Lova een verwarde jonge vrouw aantreffen op de plaats delict, een oude turffabriek, met de afgehakte ringvinger van het slachtoffer in haar hand.

Auteur:

Anders de la Motte is een voormalig politieagent en IT-beveiliger en een van de meest geliefde misdaadschrijvers van Zweden. Hij is de auteur van verschillende misdaadromans, waaronder het spannende Skåne Quartet. Na De bergkoning en De man van glas is Het bos van roest het derde deel in zijn succesvolle Leo Asker-serie.

De eigenzinnige rechercheur Leonore (Leo) Asker is begonnen met het op orde brengen van de Afdeling voor Verloren Zielen – een eenheid voor vreemde cold cases – weggestopt in de kelder van het politiebureau. Er lijkt binnenkort een einde te komen aan haar verbanning naar deze afgelegen kelderverdieping. Dankzij een invloedrijke kennis van haar moeder maakt ze namelijk kans op een belangrijke promotie. Ze hoeft zich alleen maar een tijdje gedeisd te houden, moet even geen nieuwe vijanden maken en vooral niet opnieuw betrokken te raken bij een onderzoek dat haar carrière kan schaden.

Jonas Hellman, hoofd van de afdeling Zware Criminaliteit, leest over de afgehakte vinger die de verwarde vrouw in de turffabriek bij zich had. Na nader onderzoek blijkt deze van de tien jaar eerder vermoorde Elena Resare te zijn. Hij besluit deze zaak naar Leo’s afdeling door te sturen. Niet omdat hij zoveel vertrouwen heeft in haar speurwerk, maar omdat hij precies weet hoe Leo in elkaar zit. Hij is ervan overtuigd dat ze zich volledig in deze vreemde zaak zal vastbijten en daarmee al haar kansen op die felbegeerde promotie zal verspelen.

Leo bijt zich inderdaad vast in de zaak en roept opnieuw de hulp in van haar jeugdvriend – expert en urban explorer – Martin Hill. Samen ontdekken ze een angstaanjagend patroon: de gruwelijke wijze waarop Elena tien jaar geleden is vermoord vertoont exact dezelfde rituele kenmerken als een tweeduizend jaar oud veenlijk uit de ijzertijd dat in hetzelfde moerasbos is gevonden. Terwijl ze dieper het bos van roest in trekken – een plek vol mythes, lokale folklore, verhalen over boswezens en een ijzerrijke, roestkleurige bodem – ontdekken ze dat het bos zijn geheimen niet zomaar prijsgeeft. En hoe dieper ze graven, hoe gevaarlijker de waarheid blijkt te zijn. Een waarheid die bovendien voor Asker gevaarlijk dichtbij komt.

De hoofdstukken worden – net als bij de vorige twee boeken uit de serie – verteld vanuit wisselende perspectieven, waaronder die van het mysterieuze ‘Grijsmeisje’, wier identiteit en rol nauw verweven zijn met de geheimen van het moeras. De la Motte weet een duister heden, een tien jaar oude cold case en eeuwenoude mythologie prachtig met elkaar te verweven in een spannend en sfeervol verhaal. Zoals we van hem gewend zijn, creëert hij een beklemmende, filmische en soms claustrofobische sfeer. Het bos voelt als een personage op zich, vol dreiging en mysterie. Daarnaast krijgt de lezer gaandeweg meer inzage in het privéleven en gezamenlijke verleden van Asker en Hill, waardoor het verhaal ook op emotioneel vlak overtuigt.

Het boek kent een sterke, zinderende ontknoping. Bovendien laat de verrassende cliffhanger in de epiloog er geen twijfel over bestaan dat een vierde deel een kwestie van tijd is. Het bos van roest is zeker als een zelfstandig boek te lezen, maar vanwege de rode draden en de terugblikken op het verleden van Leo en Martin is het aan te raden ook de eerste twee delen te lezen. Wat absoluut geen straf is.

Anders de la Motte – Het bos van roest. Vertaald uit het Zweeds (Rostskogen) door Sophie Kuiper en Tineke Jorissen. ISBN 978-90-443-6871-0, 496 pagina’s, € 23,99. Amsterdam: The House of Books.

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor Het bos van roest

Missie 52

Tachtig jaar terug in de tijd verteld

Jonge gevechtspiloot overleeft zijn Zeeuwse onderduik.

Als Jim Frolking op vijfjarige leeftijd met zijn vader en zijn broer naar een Amerikaanse luchtshow gaat wordt er een droom geboren die nooit meer overgaat: hij wil piloot worden bij het leger. Hij zet alles op alles om dat te bereiken. En dan breekt aan de andere kant van de oceaan de oorlog uit, een oorlog die zich, gedragen door de volgelingen van de moordende nazileider Adolf Hitler, als een olievlek over de wereld verspreidt.

Het is een gruwelijke oorlog, maar de dan nog jonge Jim Frolking realiseert zich ook dat de kans dat hij nu gevechtspiloot kan worden, aanzienlijk zijn gestegen. Hij schrijft in voor de opleiding, wordt aangenomen en wordt piloot. Het is inmiddels 1943, de oorlog eist wereldwijd talloze slachtoffers. De Verenigde Staten sturen hun jonge piloten naar Engeland. Van dááruit worden zij ingedeeld bij de geallieerde troepen. Te land, ter zee en in de lucht natuurlijk, de plek van waaruit Jim Frolking zal mee strijden voor de vrede.

Hij strijdt de strijd vol overgave. Tot daar de dag is, de dag van zijn 51ste missie, op 7 oktober 1944, dat hij als twintigjarige piloot uit de lucht geschoten wordt en in zee belandt, niet ver van de Zeeuwse kust. Hij komt terecht op een zandbank voor die kust, bereikt moeizaam het land en komt uiteindelijk terecht bij een Zeeuws boerengezin dat hem een onderduikplek biedt.

Tachtig jaar later vertelt de veteraan zijn verhaal aan een jonge Nederlandse schrijver, Rick Hartkamp. Tussen de oude en de jonge man ontstaat een warme vriendschap en Rick vertelt in dit boek Jims verhaal ‘voor het te laat is’, voor de bijna honderdjarige Jim de geschiedenis van oorlog en vrede niet verder kan vertellen. Een verhaal vol spanning, ontroering, bewondering voor zijn onderduikgevers, en met nog nét op tijd het verhaal van een reünie van Jim en zijn Zeeuwse redders.

Auteur

Rick Hartkamp (1998) is als jonge onderzoeksjournalist gefascineerd door geschiedenis met een persoonlijk verhaal. Veteraan Jim vertelt niet alleen zijn eigen relaas, maar ook over zijn gesneuvelde kameraden, over vrienden voor het leven en vrienden tot een veel te jonge dood. Na onderzoek in Nederland, ondernam Hartkamp zelf de reis naar Amerika, naar Jim Frolking. En hij ontmoette in diens woonplaats ook andere veteranen uit andere oorlogen. Maar Jims verhaal uit 1944 vormt de hoofdmoot van het geheel.

Hartkamp heeft een vlotte vertellende wijze van schrijven. Hij trekt de lezer op zo’n manier zijn verhaal in dat deze de onderduik bijna zelf ‘meebeleeft’.

Missie 52 is een waargebeurde oorlogsroman die is geschreven voor een breed publiek. Door de spannende manier van vertellen is het zeker ook een boek voor young adults.

Een knappe prestatie, het lezen meer dan waard. Mooi debuut. Dit boek maakt mij nieuwsgierig naar Rick Hartkamps volgende ooggetuigenverhalen.

Rick Hartkamp – Missie 52. ISBN 978-90-8975-284-0, 256 pagina’s, € 23,99, Meppel: Just Publishers 2026.

Geplaatst in Geen categorie | Reacties uitgeschakeld voor Missie 52

Cesar

Het verhaal van een drummer

‘Radar Love is de drumpartij die elke werelddrummer zelf had willen verzinnen.’ (Roger Taylor, de drummer van Queen)

Toen Cornelis Johannes (roepnaam Cor, later zelf veranderd in Cesar) Zuiderwijk in 1970 lid werd van Golden Earring, had Nederland ineens zijn eigen drumheld. Zijn geweldige en onorthodoxe spel, zijn charisma en zijn soms gymnastische gekte maakten hem snel tot een eyecatcher. En Golden Earring werd de grootste band van Nederland.

Auteurs

Jean-Paul Heck is al ruim 35 jaar muziekjournalist en schreef onder meer voor De Telegraaf, HUMO, Aloha, Soundz, OOR, Mojo en talloze andere kranten en muziekbladen. Van zijn hand verschenen onder andere de boeken Crazy Rock & Roll Stories en Fuck You Very Much. In 2004 was Heck de eerste journalist die de Jip Golsteijn Journalistiekprijs uitgereikt kreeg.

Cesar – het verhaal van een drummer is het persoonlijke verhaal van Golden Earring-drummer Cesar Zuiderwijk. Samen met muziekjournalist Jean-Paul Heck ging hij langs bij talloze muzikale vrienden en beschrijft de geboren Hagenees tot in detail zijn avonturen met de Earring en alle uitstapjes ernaast.

Het boek begint niet al te vrolijk als Zuiderwijk de diagnose prostaatkanker krijgt. Gelukkig herstelt hij daar vrij snel van. Daarna keert hij terug naar zijn jeugd aan de Bierkade in Den Haag en naar de vroege dood van zijn vader. En uiteindelijk naar de vorig jaar overleden George Kooymans, zijn maatje en muzikale evenknie. Toch is Cesar zeker geen somber boek. Integendeel: Zuiderwijk komt over als iemand die het leven lief heeft, nuchter en opgewekt kan relativeren en als een creatieve geest die barst van de ideeën.

Uiteraard nemen zijn belevenissen met de Golden Earring – waar hij sinds 1970 deel van uitmaakte – een belangrijk deel van het boek in. Zo komen de Amerikaanse tournees met onder andere Kiss, The Who, Santana en Rush in de jaren zeventig – een direct gevolg van het succes van ‘Radar Love’ – uitgebreid aan bod. Toch weet de band het succes in het buitenland niet uit te bouwen en eind jaren zeventig gaat het zowel muzikaal als financieel niet goed met de Earring. Maar net op het moment dat de band na twintig jaar wil stoppen maakt Golden Earring in 1982 een comeback met de single ‘Twilight Zone’ en het album ‘Cut’, dat eigenlijk was bedoeld als afscheidsplaat. En de rest is geschiedenis.

Naast de Earring is in Ceasr ook genoeg aandacht voor andere projecten van Zuiderwijk, zoals 1000 Drummers op de Maas, zijn theatervoorstellingen. Meer recent maakt hij deel uit van de band Sloper en is hij jurylid bij het televisieprogramma The Tribute: Battle Of The Bands. Ook komt zijn privéleven aan bod, iets wat hij altijd zorgvuldig buiten het bereik van het publiek hield. Zo komen we meer te weten over zijn huwelijken en zijn beide kinderen Casper en Selma.

Als ik dan toch een kritische noot moet plaatsen is het wel dat er hier en daar wat slordigheden in het boek voorkomen. Zo wordt de naam van de legendarische geluidstechnicus en muziekproducer Jimmy Iovine voortdurend als Jimmy Lovine geschreven. De zin ‘Tot aan de geboorte van Casper hadden George en Marianne hun eigen stekje,’ klopt ook van geen kant. Niet George, maar Cesar is de vader van Casper en was van 1994 tot 2001 getrouwd met Marianne.

Voor de rest is Cesar – het verhaal van een drummer een vermakelijk, nuchter en openharig boek dat lekker weg leest. Niet alleen de vriendschappelijke gesprekken met muziekjournalist Jean-Paul Heck, maar ook de gesprekken die Jean-Paul voerde met bekenden uit het leven van Cesar zijn verwerkt in dit boek over een ondernemend en creatief mens, die de wereld veroverde met zijn fameuze drumspel op de wereldhit ‘Radar Love’.

Jean-Paul Heck & Cesar Zuiderwijk – Cesar. Het verhaal van een drummer. ISBN 978-90-003-9824-9, 240 pagina’s, € 22,99. Amsterdam: Het Spectrum 2026.

Geplaatst in Alle Boeken, Cultuur, Muziek | Reacties uitgeschakeld voor Cesar

Plaag, vijand en vriend

Mens en dier tijdens Hitlers Holocaust

Dieren als troost, wapen en zwijgende getuigen

‘Dieren, wat hebben die nu met de oorlog te maken?’ is de eerste gedachte die in je opkomt als je de titel ziet van dit boek. En dan komt opeens het bekende beeld in je op van Hitler, altijd op de foto met herdershond Blondi die hij als een trouwe kameraad beschouwde. En er is ook de wetenschap dat de nazi’s Joden vergeleken met ongedierte om hun gruweldaden te rechtvaardigen. Grote dieren, kleine dieren, oorlog. Kevin Prenger schreef een aangrijpend boek over de Holocaust belicht vanuit het perspectief van allerlei dieren, de zwijgende getuigen van de donkerste jaren van de vorige eeuw.

Tijdens Hitlers regering werd in nazi-Duitsland een reeks aan progressieve wetten aangenomen ter bescherming van dieren. ‘Ik heb altijd gezegd dat er niets mooiers is dan op te komen voor hen die zichzelf niet goed kunnen verdedigen,’ motiveerde Hitler die wetgeving in een toespraak op 10 mei 1933. Dee woorden kwamen uit de mond van de man die een paar jaar later alles op alles zette om miljoenen hulpeloze mensen op gruwelijke wijze de dood in te jagen. Maar dat waren zijns inziens dan ook geen mensen, dat was ‘ongedierte’. De Joden die zich op bevel moesten melden voor een ‘werkkamp’, en die hun huisdier hadden meegenomen, moesten aanzien dat hun trouwe vriend werd doodgeschoten. Duidelijk was voor de meesten dat ze vanaf dát moment alle hoop konden laten varen. Enkelen, die de Duitsers toch al niet vertrouwden, hadden hun huisdier ter verzorging bij vrienden achtergelaten.

In de kampen kregen de Joden met andere dieren te maken. De nazi’s hadden getrainde honden die de in- en uitgangen moesten bewaken. Wie dreigde te ontsnappen werd onder het oog van de medegevangen door de honden levend verscheurd. Een beeld dat een afgrijselijke, onuitwisbare indruk maakte op de kampgenoten. Maar ook een beeld dat heel wat SS’ers veel plezier leek te bezorgen. Ze trainden de honden daarop. Soms riep er een opeens een korte kreet en dat was voor een hond het signaal op een gevangene af te stormen, de tanden in zijn keel te zetten en door te bijten tot hij dood was.

Blijft het bij honden? Welnee. Bij sommige concentratiekampen bevond zich zelfs een kleine boerderij. Zo woonde bij doorgangskamp Westerbork zelfs een kleine complete veestapel met tien paarden, zeven koeien en zes kalveren, kippen, tien schapen en achtennegentig varkens. Ook beschikte het kamp over een eigen boerderij met akkers waarop aardappelen, rogge, haver tarwe en voederbieten werden verbouwd. De opbrengst was voor menselijke consumptie, voor gevangenen en personeel en uiteraard in volkomen scheve verhouding. Ook Auschwitz had een subkamp met dieren. Terwijl de gevangenen omkwamen van de honger kreeg het kamppersoneel uitstekende maaltijden voorgeschoteld.  De verzorging van landbouwdieren vond soms plaats op een steenworp afstand van de gaskamers. De illusie van normaliteit was bedoeld als afleiding voor de SS’ers in hun vrije tijd bij de ‘dierentuin aan huis’.

Auteur

Kevin Prenger (1980) is als autonoom historicus hoofdredacteur van TracesOfWar.nl., het grootste Nederlandstalige online naslagwerk over de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast schrijft hij voor Historiek.nl. Hij publiceerde eerder onder andere de veelgeprezen boeken In de schaduw van Schindler en Van kinderwieg tot soldatengraf.

Eigenlijk zijn alle dieren en de onverwachte rol die zij spelen in dit boek het behandelen waard. Eén onderdeel dan nog. Hebt u er ooit bij stilgestaan hoe gruwelijk het is om te moeten leven te midden en als prooi van miljoenen luizen en kleerluizen die met hun beten een ellendige jeuk veroorzaken en via hun ontlasting ziektes verspreiden. De onhygiënische situatie in de kampen zorgden ervoor dat die beestjes zich razendsnel vermenigvuldigden. De kleerluizen zorgden voor vlektyfus, een dodelijke kwaal waaraan in het concentratiekamp ook Anne Frank en haar zusje Margot overleden. De miniatuur beestjes, moordenaars van miljoenen, zijn zo, op eigen wijze, de handlangers van de nazi’s geworden.

Plaag, vijand en vriend is een briljant, een fascinerend, soms ontroerend, vaak gruwelijk en nooit vervelend boek. Integendeel. Het is onvoorstelbaar wat Prenger allemaal aan onderzoeksmateriaal naar boven heeft gehaald en hoe huiveringwekkend en goedgeschreven hij de verhalen op papier heeft kunnen zetten.

Een boek dat u beslist niet mag missen.

Kevin Prenger – Plaag, vijand en vriend, Mens en dier tijdens Hitlers Holocaust. ISBN 978-90-089-75318-2, 318 pagina’s, € 24,99, Meppel: Just Publishers 2026.

Geplaatst in Alle Boeken, Dieren, Tweede Wereldoorlog | Reacties uitgeschakeld voor Plaag, vijand en vriend

De nacht die bleef

Koud te serveren wraak

Kat- en muisspel

Het is bijna tien jaar geleden dat de vriendinnen Emy en Lynn een verschrikkelijke beslissing namen. Niemand mocht ervan weten en daarna gingen ze verder met hun leven. Maar nu worden zij allebei door kleine gebeurtenissen herinnerd aan hun daad en de gevolgen. De vrouwen raken in paniek en maken zichzelf en anderen verwijten.

Auteur

Sterre Carron (pseudoniem, Antwerpen 1957) behoort onbetwist tot de top thrillerschrijvers van de Lage Landen. Ze debuteerde in 2013 met Mara en publiceerde sindsdien twee thrillers per jaar met hoofdinspecteur Rani Diaz in de hoofdrol. In 2023 werd ze genomineerd voor de shortlist van de oeuvreprijs ‘De Max Gouden Vleermuis’, in 2025 was ze de winnaar. Na deel 22 Doolhof van verraad (2024) werd Rani even geparkeerd, maar inmiddels is deel 23 Wat achter bleef) aangekondigd. Daarnaast startte ze een nieuwe serie met hoofdinspecteur Erin de Donder als hoofdpersoon. Ook schreef ze enkele standalone thrillers, zoals het huidige boek.

In veelal korte hoofdstukken lezen we hoe Emy en Lynn, soms afzonderlijk, soms samen steeds banger worden dat ‘het’ uiteindelijk uitkomt. In cursieve stukken lezen we een en ander over degenen, die de meiden gedoseerd opjaagt en zich opmaakt voor een genadeloze afrekening op de plek die zij dachten voorgoed achter zich te hebben gelaten.

Sterre Carron weet nog altijd haar lezers te boeien met bloedstollende verhalen. Ik heb ze wel eens vergeleken met een rollercoaster die doordendert tot aan de ontknoping, waarop ineens veel duidelijk wordt. Ze is knap in het beschrijven van vrouwen en hun onderlinge verhouding, deze keer de ambitieuze Lynn en de onzekere Emy. Ze worden zo neergezet dat je ze als lezer niet sympathiek vindt en kunt meevoelen met degene die hen meedogenloos achtervolgt. Het slot is alleszins acceptabel.

Een geweldige thriller.

Sterre Carron – De nacht die bleef. ISBN 978-94-64789-76-8. 279 pagina’s, € 21,50. Temse (B): Phoenix Books 2026.

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor De nacht die bleef

Het waren toch mijn ouders

Een jeugd van misbruik

Godgeklaagd.

Dit boek bevat het waargebeurde verhaal van het trieste leven van een jonge vrouw, afkomstig uit een ‘zwaar’ reformatorisch gezin op de Biblie Belt, die tot haar vijftiende jaar werd misbruikt door haar vader, die daarbij vaak ondersteund en aangemoedigd werd door haar moeder. Daarnaast was ze jarenlang het slachtoffer van haar moeder, een aandachtzoeker waarop je rustig het etiket Münchhausen by proxy mag plakken. Nadat Annemieke ontsnapte uit haar ouderlijk huis werd ze versleept van en naar pleegouders, beschermd wooninstellingen en ziekenhuizen (vrijwillige en gedwongen opnames). De vaak liefdeloze benadering door de zorgmafia zorgde ervoor dat Annemieke alleen nog maar verder werd beschadigd.

Auteurs

Annemieke Waaldijk (2000, pseudoniem) schreef al dagboekjes toen ze amper kon schrijven. Wat begon met eenvoudige kinderlijke zinnen groeide uit tot schriftjes vol gedachten, angst en vragen die ze nergens anders kwijt kon. Schrijven werd haar manier om te overleven.

Robert Vinkenborg (1958) is journalist en schrijver. Hij schrijft sinds 1982 voor uiteenlopende media en publiceert tegenwoordig vooral in De Telegraaf, waar hij rechtbankverslagen, misdaadverhalen en human interest-reportages maakt. Hij schreef het spraakmakende, waargebeurde boek De jacht op mijn verkrachter en De Liefdesspion, over een giftige relatie met een kwaadaardige narcist.

© foto Elodie Vreeburg

Pas in december 2025, nadat haar ouders werden veroordeeld, kon Annemieke de stap zetten om haar dagboeken, samen met Robert, om te werken tot dit boek, Het waren toch mijn ouders.

Annemieke groeide op in een gezin van vier dochters en vier zoons. Alle kinderen werden geslagen en alle vier dochters werden misbruikt door hun vader. Dat weerhield hen niet om ’s zondags met zijn allen braaf in de kerk te zitten. De eerste aanklacht van Annemieke was tevergeefs, pas jaren later werden de misdadige ouders voor de rechter gebracht.

Misschien is de moeder nog de meest kwade genius in het gezin. Naast het aanmoedigen van haar man bleek zij dermate aandachtsgeil, dat ze haar dochter allerlei kwalen aansmeerde die ze niet had. Zo wordt het kind jarenlang gedwongen een brace om haar nek te dragen. Ze kan best lopen, maar niet volgens haar moeder. De laatste misbruikt ook haar eigen zwakke gezondheid om aandacht te genereren. Uiteindelijk krijgt ze een donorhart (in dit geval is het maar goed dat de donor niet weet wie haar of zijn hart heeft gekregen). Ik vind het onbegrijpelijk dat die moeder zo’n lage straf heeft gekregen.

Stuitend vind ik ook het stelletje kwezels dat in de pauzes van de rechtszitting met de vader staat te bidden in plaats van hem met zijn wandaden te confronteren.

Annemieke zelf heeft aan het misbruik een misschien wel obsessieve houding over de integriteit van haar lichaam overgehouden. Daarom mag niemand haar aanraken en daarom rukt ze infusen en klismaspuiten los. Gek dat niemand snapt waarom ze dat doet.

Dit boek bevat zoveel ellende dat ik het regelmatig neer moest leggen. Maar ik moest het uitlezen. Het maakte me verdrietig en boos. Verdrietig om wat een mensenkind allemaal moest ondergaan. Boos op haar misdadige ouders en op de ‘hulpverleners’ zonder meegevoel. Maar ik had ook bewondering voor Annemieke die zo dapper was om het allemaal op te schrijven, en begrip voor haar grote verdriet:

Voor ik de rechtszaal uitloop, kijk ik nog één keer achterom. Het voelt als een afscheid. Ik ben jullie kwijt. Maar heb ik jullie ooit gehad, de ouders die ik zo nodig had?

Fijn dat Robert Vinkenborg Annemieke niet alleen hiermee hielp met haar verhaal, maar ook gecompliceerde zaken hielp te duiden.

Een indrukwekkend boek.

Annemieke Waaldijk en Robert Vinkenborg – Het waren toch mijn ouders. Een jeugd vol misbruik. ISBN 978-94-6297-380-0, 288 pagina’s, € 23,50. Amsterdam: Uitgeverij De Kring 2026.

Geplaatst in Alle Boeken, Autobiografie, Gezondheidszorg, Misbruik | Reacties uitgeschakeld voor Het waren toch mijn ouders

Het kabinet dat van niemand was

Kijken naar onze recente politieke geschiedenis

Eén beeld zegt meer dan 1000 woorden.

De traditionele bordesfoto van het nieuwe kabinet © Bart Maat

Het kabinet-Schoof bestond uit een partijloze premier en ministers en staatssecretarissen van PVV, VVD, NSC en BBB trad aan op 4 juli 2024 en viel op 3 juni 2025, nadat de bewindspersonen van de grootste regeringspartij, de PVV, ontslag namen. Op 22 augustus 2025 verlieten ook de NSC het inmiddels demissionaire kabinet. De resterende bewindslieden van VVD en BBB gaven op 23 februari het stokje over aan hun opvolgers.

In dit boek gaat een tijdlijn vooraf aan een beschrijvend en analyserend essay van Leonard Ornstein, dat gevolgd wordt door een aantal treffende foto’s (een beeldessay) van Bert Maat.

Auteurs

De journalist Leonard Ornstein (1955) was onder meer politiek redacteur van Vrij Nederland en het televisieprogramma Netwerk. Hij schreef of werkte mee aan boeken over Frits Bolkestein en Pim Fortuyn.

Politiek fotograaf Bart Maat werkt al zeventien jaar als freelancer of in opdracht. Daarnaast geeft hij lezingen over beeldvorming in de politiek. In 2021 maakte hij de befaamde functie-elders-foto, waarvoor hij werd bekroond met de Zilveren Camera, de ANP Nieuwsfoto van het Jaar en de Prinsjesfotoprijs.

Samen maakten de heren het boek Functie elders. Achter de schermen van een onstuimig crisisjaar.

Pieter Omtzigt © Bart Maat

Het in hapklare brokken onderverdeeld essay van Leonard Ornstein biedt duiding, achtergrondinformatie en helpt de lezer in de juiste stemming te komen bij het bekijken van de foto’s. Kort aan de orde komen het vertrek van premier Mark Rutte uit de vaderlandse politiek, de verziekingswinst van Geert Wilders en diens PVV ten koste van Frans Timmermans en GroenLinks/PvdA, de moeizame formatie en het aantreden van het kabinet-Schoof. De titels van de onderdelen het gepruts van de PVV, Ontroostbare Omtzigt en De val: toneelstuk in twee bedrijven zeggen veel. Het onderdeel Gastheer van trotse Trump is minder in mineur, Daar lezen we dan, dikgedrukt, ‘Soms het je geen regering nodig om van iets een succes te maken. Dan dicteert de wereldpolitiek wat er moet gebeuren. De conclusie is onverbiddelijk: schamele resultaten na een jaartje regeren.

Vak K, schorsing van het debat over de regeringsverklaring © Bart Maat

De uitgever was zo genereus om ons als voorproefje enkele foto’s uit het boek ter beschikking te stellen. Die zeggen veel.

Jammer dat er destijds geen dergelijke fotoboeken over die andere twee kabinetten ‘van niemand’ (Van Agt II en Balkenende I) zijn verschenen.

Catshuis 13 september 2024, de premier en vicepremiers poseren met het regeringsprogramma © Bart Maat

Een modern historisch document over een turbulent politiek tijdperk(je).

Leonard Ornstein en Bart Maat – Het kabinet dat van niemand was. ISBN 978-94-625-8802-8, 160 pagina’s, € 32,90. Zwolle: WBOOKS 2026

Geplaatst in Alle Boeken, Fotografie, Politiek | Reacties uitgeschakeld voor Het kabinet dat van niemand was

De Werelden van Marijn

De portalen van Indigo

Deuren naar onbekende werelden.

Marijn groeit op in een welvarend handelaarsgezin. Rotterdam is net aan het opbouwen na het Duitse bombardement uit de Tweede Wereldoorlog. Marijn wil graag iets goeds doen en gaat collecteren. Ze ontmoet een zonderlinge man die tussen de puinhopen op zoek is naar een blauwe deur. De blauwe deur blijkt onderdeel van het familiegeheim. Het is namelijk de deur naar verborgen werelden waar de familie haar handelswaar vandaan haalt. Maar het is niet allemaal pracht en praal achter die deuren. Er schuilt ook een groot gevaar.

Auteurs

Johan Klein Haneveld (1976) studeerde Biomedische Wetenschappen aan de Universiteit Leiden. Van jongs af aan schrijft hij al verhalen. In 2001 kwam zijn debuut Neptunus uit. Hij schrijft vooral science fiction, fantasy en horror. Daarnaast auteur is hij werkzaam als eindredacteur bij het Tijdschrift voor Diergeneeskunde. Hij woont in Delft.

Jasper Polane (1973) is schrijver, regisseur en oprichter van Uitgeverij Quasis. Hij woont in Leiderdorp. Als scenarist schreef hij tekenfilmseries voor televisie. Lege Steden uit de vierdelige maalstroom serie was zijn eerste roman, die hij in 2014 publiceerde. Als uitgever bij Quasis is hij onder andere de bedenker en curator van de SF-reeks De zwijgende aarde, waarvan elk deel door een andere auteur is geschreven, en waarvoor hij de roman Roest schreef. De serie De Portalen van Indigo is eveneens door verschillende auteurs geschreven.

Het verhaal bouwt zich heel rustig op. Als een soort sprookje ontpopt het zich, maar naarmate je verder komt, wordt het steeds enger. Aan het eind heb je toch echt wel het idee met regelrechte horror te maken te hebben. In eerste instantie is het dus zeker niet eng. Er is eerder verwondering zoals bij fantasy het geval is. Je bent nieuwsgierig naar wat er zich achter de deuren bevindt.

Echt eng wordt het als er kakkerlakken en entiteiten naar voren komen. En dan ook nog de lugubere moord in de kelder. Het verhaal heeft ook een science fiction kant. De werelden achter de deuren blijken een soort parallelle werelden te zijn. Met dezelfde gebouwen en dezelfde mensen. Marijn komt zelfs een versie van zichzelf tegen in een andere dimensie.

De wereld van Marijn is een aangename mix tussen de genres fantasy, science fiction en horror. De smerigheid van de horrorkant valt erg mee. Er wordt niet in detail getreden van allerlei ranzigheden, dus het is niet onsmakelijk. Het wordt wel spannend en wekt nieuwsgierigheid op.

Het thema relatief eenvoudig: deuren worden geopend waar werelden achter zitten, maar dat is een perfect ingrediënt om een mooie vertelling te creëren.

Als onderdeel van de serie De Portalen van Indigo is dit boek prima afzonderlijk te lezen. De eerdere delen ken ik niet, maar ik er ben na het lezen van dit boek zeker nieuwsgierig naar geworden.

Het boek leest vlot hoewel sommige zinnen wat lang zijn. Er zijn geen complexe verhaallijnen en het aantal personages is gedoseerd. Een prima balans voor een omvang van 164 pagina’s.

Een bijzonder gevarieerd boek dat blijft boeien tot het eind.

Johan Klein Haneveld & Jasper Polane – De werelden van Marijn. Serie de portalen van Indigo. ISBN 978-94-92099-67-9, 164 pagina’s, € 19,00 Leiderdorp: Quasis Uitgevers 2026.

Geplaatst in Alle Boeken, Fantasy, Horror, Science fiction | Reacties uitgeschakeld voor De Werelden van Marijn

Bloed

De jonge Van In en Versavel

Eeuwenoude traditie bedreigd.

De Heilig Bloedprocessie van Brugge is een eeuwenoude traditie, die dateert uit 1304 en sinds 2009 op de Wereld Erfgoedlijst. Dit jaarlijkse evenement speelt de hoofdrol in deze politieroman.

Het organiserend comité staat voor het eerst onder leiding van de filmregisseur Stien Coninckx. Zij wil het evenement gebruiken om haar afgenomen reputatie tot grote hoogte op te vijzelen. Haar megalomane ideeën vallen echter niet in goede aarde bij de meeste leden van het comité, waaronder haar voorganger en de bisschop van Brugge. Weet Stien haar plannen door te drijven, ook nadat één van haar medeleden plotseling vermoord blijkt te zijn met een briefje in haar broekzak waarin een ‘aanslag op de processie’ wordt genoemd? Voor  Commissaris Van In en inspecteur Versavel een reden om het evenement te laten afgelasten. Stien, de bisschop, de burgemeester en hoofdcommissaris De Kee willen hier echter niets van weten. Dus moet het team coute que coute die aanslag weten te voorkomen.

Auteur

Jonas Boets (1981) studeerde Germaanse talen. Hij werkte enkele jaren in het onderwijs en bij de televisie. Als schrijver begon hij met kinderboeken. Na het overlijden van Pieter Aspe kreeg hij toestemming om de boekenreeks over Pieter van In voort te zetten. Hij schrijft zogenaamde prequels, boeken over de jonge Van In en Versavel in het Brugge van de jaren negentig van de vorige eeuw. Bloed is deel zes in deze reeks, na Reünie, Macht en Buitenspel en Rusteloos en Wraak. De boeken staan elk op zichzelf en kunnen rustig ‘los’ of in een andere volgorde worden gelezen.

De politiemensen eigenlijk niet waar ze naar op zoek zijn en onderwijl tikt de klok verder en ontrollen de gebeurtenissen zich voor hun ogen. Kunnen ze nog op tijd meer slachtoffers voorkomen?

De jonge politievrouw Meyrem speelt een belangrijke rol in dit spannende, maar niet erg geloofwaardige verhaal. Het is bloedserieus en mist deze keer de humor die de meeste Aspe-boeken kenmerkt. Jammer, maar ik heb me er toch wel weer uitstekend mee vermaakt.

Jonas Boets – Wraak. Serie Aspe. ISBN 978-90-223-4294-6 306 pagina’s, € 22,50. Antwerpen: Uitgeverij Manteau / Standaard Uitgeverij 2026.

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor Bloed