Het kan ook nooit normaal

Belevenissen van een hoofdagent

Persoonlijke ode aan het politiewerk.

Lieke Hester doet zij in 43 hoofdstukken verslag van haar belevenissen als agent in Amsterdam. Het opvallendste kenmerk van de verhalen is de diversiteit ervan. Citaat uit de inleiding: een zakkenroller aanhouden, een lichaam zoeken in een donkere woning, een slechtnieuwsgesprek voeren, iemand die suïcidaal is op andere gedachten brengen, een reanimatie uitvoeren of een uit de hand gelopen ruzie sussen, Lieke doet het allemaal. Bij alle  hoofdstukjes wordt aangegeven in welke functie ze handelde: surveillant, agent of hoofdagent en in welke wijk van Amsterdam de handeling plaatsvond. Bij de hoofdstukken waar zelfmoord of een ander ernstig geval van geestelijke gezondheid een rol speelt, geeft de schrijfster een zogenaamde triggerwaarschuwing. Heel goed dat ze zo voorzichtig is.

Auteur

Lieke Hester (1988) is hoofdagent bij de Amsterdamse politie. Ze beschrijft haar eigen belevenissen in haar politiewerk In de televisieserie Bureau Burgwallen speelde ze een belangrijke rol. Daardoor is ze de bekendste politievrouw van Nederland.

De verslagjes van Lieke zijn heel openhartig. Ze spreekt vrijuit over haar gevoelens. Zo leren we haar kennen als iemand die van actie houdt. Als ze met een collega op pad gaat dan hoopt ze op actie: achtervolgingen, chaos. Enkele citaten: verwensingen en geweld zijn natuurlijk niet fijn, maar het hoort erbij in de chaos. Ik houd van de chaos. Doe mij maar drukte en gekkigheid; Ik heb liever drukte, adrenaline en gekkigheid; spannend gaat het niet worden. Het is niet elke dag feest; Heb jij niet een shotje adrenaline?

Bang is onze agent zelden. Toch kan haar beroep heel gevaarlijk zijn. De gevaarlijkste situatie lijken de relletjes met dronken en drugs gebruikende jongeren te zijn. Lieke en haar collega worden niet alleen uitgescholden, maar er is ook geweld. Met haar partner krijgt ze op een keer te maken met vier klierende jongeren. Als ze hen aanspreken vallen ze de agenten aan. Lieke wordt keihard op haar hoofd geslagen, waarschijnlijk met een boksbeugel. Een zware hersenschudding is het gevolg en enkele jaren zware hoofdpijn. Tot haar verbijstering is de straf van de rechter vrij licht.

In enkele stukjes leren we ook de zachte kanten van Lieke kennen. Ze heeft altijd aandacht voor dakloze zwervers. Rondom kerst gaat ze met haar collega naar de supermarkt om koekjes voor hen te kopen. Als kinderen betrokken zijn bij ongelukken, overvallen en andere narigheid, gaat Lieke naar het bureau om een troostbeertje te halen. Ze houdt ook veel van dieren. Zo probeert ze een hond te reanimeren en als dat niet gelukt is ze ontroostbaar.

Het verhaal is heel positief. Er is geen woord van kritiek op de staf of op de begeleiding. Heel lovend is Lieke over haar collega’s. Zij vindt de samenwerking en de solidariteit cruciaal. Dit is bijna te mooi om waar te zijn. Kennelijk heeft ze geen last van mannelijke collega’s die haar seksistisch zouden kunnen behandelen. Ze doet als vrouw mee als een volwaardige agent. Kennelijk heeft ze geluk of ze dwingt het af door haar persoonlijkheid.

Het kan ook nooit normaal is een boek dat een breed inzicht in en een realistische kijk op de wereld van de agent. Al lezende krijg je steeds meer respect voor de politie. Het boek leest als een trein. Het is geschreven in een heldere, beeldende stijl. Je ziet alles voor je en je kunt goed meeleven in de verschillende situaties.

Lieke Hester – Het kan ook nooit normaal. ISBN 978-94-027-0967-4, 320 pagina’s,€ 21,99. Amsterdam: HarperCollins 2022.

Geplaatst in Alle Boeken, Geweld, Humor, Misdaad, Non Fictie | Reacties uitgeschakeld voor Het kan ook nooit normaal

De eeuw van Juliana

De moeder des Vaderlands

Prinses, Koningin en weer Prinses.

Juliana (1909-2004) was Koningin der Nederlanden van 1948 tot 1980. Hoewel haar moeder nog Koningin was toen ik het levenslicht aanschouwde was zij ‘mijn Koningin’, veel meer dan haar dochter en opvolgster Beatrix.

Juliana met haar secretaris

Binnenkort is het 75 jaar geleden dat Koningin Juliana werd ingehuldigd in de Amsterdamse Nieuwe Kerk. Een mooie aanleiding om in diezelfde Nieuwe Kerk een tentoonstelling aan haar te wijden. De titel De eeuw van Juliana is goed gekozen, ook voor dit bijbehorende boek, omdat ‘de oude Koningin’ (ooit ook de eretitel van haar moeder Wilhelmina) bijna 95 jaar mocht worden.

Veel facetten van het leven van Juliana komen in dit kloeke boek aan de orde. Bij wijze van inleiding schreef Herman Pleij De eeuw van Juliana (1909-2004), waarin hij laat zien hoe de Oranjes verwant waren aan vrijwel alle vorstenhuizen van Europa. Pleij benadrukt de eigen stijl van Juliana tegenover de van haar volk vervreemde Wilhelmina. Hiermee heeft ze volgens hem de monarchie gered. 

Eten met gezin en de naaste medewerkers ten paleize, begin jaren vijftig

Aandacht wordt besteed aan de huisvesting van Juliana, eerst op Paleis Het Loo, later vooral op Paleis Soestdijk, dat zij bepaald niet overdadig inrichtte. Ook de hofhouding komt aan bod, waarin de regering moest ingrijpen vanwege de affaire Greet Hofmans. Een apart artikel sprekend Juliana behandelt het mondeling taalgebruik van de vorstin: algemeen keurig standaard Nederlands, met af en toe woorden uit ‘het hogere echelon’, zoals trachten en het land hebben aan. René Appel noemt het assertief en emotioneel.

Ad van Liempt bespreekt Juliana’s moeizame relatie met de media en laat zien dat de jaren dat ze in Canada woonde (1940-1945), ver van moeder en echtgenoot, daarop een uitzondering vormden. Ze trad daar en in de Verenigde Staten op als ambassadeur van Nederland.

Martijn Akkerman besteedt uitgebreid aandacht aan Juliana’s uiterlijk vertoon door middel van kleding en juwelen. Ze wilde tijdens haar inhuldiging géén diadeem dragen. Maar op staatsbezoek en tijdens de ontvangst van belangrijke gasten was ze de majesteitelijke koningin, die uitpakte met grote avondtoiletten, bont en juwelen. Als kind droeg ze soms klederdracht om de verbondenheid van het vorstenhuis met te verschillende regio’s uit te drukken.

Juliana las graag, ze kwam na haar aftreden regelmatig in de Baarnse Boekhandel den Boer. Ze voelde zich thuis onder schrijvers en bezocht graag het Boekenbal. Het toneelstuk dat Annie M.G. Schmidt schreef voor haar toneelgroepje is helaas nooit bekendgemaakt. We weten alleen dat er veel is gelachen.

In de West werd de koningin op handen gedragen. Ze kwam er graag.

Dit prachtig geïllustreerde boek begint met een tijdlijn van het leven van Juliana. Compleet is het niet, maar het is vooral een fotoboek ter gelegenheid van een tentoonstelling en daarin passen kennelijk onderwerpen als Greet Hofmans, haar ontrouwe echtgenoot en de verhouding met haar premiers kennelijk minder. Desalniettemin een mooi geïllustreerd tijdsbeeld. Persoonlijk heb ik weinig affiniteit met de gekozen omslagfoto, maar over smaak valt nu eenmaal niet te twisten.

De eeuw van Juliana. ISBN 978-94-625-8505-8, 160 pagina’s, € 29,95. Zwolle: WBOOKS / Amsterdam: De Nieuwe Kerk 2022.

Prinses Juliana in Zeeuws-Vlaamse klederdracht. Statement naar België

De keuze voor de illustraties bij deze recensie moest, vanwege de rechten, beperkt zijn. Zo kunnen wij de foto van voor haar personeel chocolade schenkende vorstin hier niet afbeelden. Kijk hiervoor op https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/fotocollectie/adb66128-d0b4-102d-bcf8-003048976d84 en kijk nog eens naar Wim Sonnevelts conference De Stalmeester (koninklijke vel).

NB De Nieuwe Kerk Amsterdam presenteert tot en met 10 april 2023 de tentoonstelling: De eeuw van Juliana, een koningin en haar idealen. Een presentatie met ruim tweehonderd kunstobjecten uit de Koninklijke Verzamelingen.

Geplaatst in Alle Boeken, Cultuur, Geschiedenis | Reacties uitgeschakeld voor De eeuw van Juliana

Het bloed van de zwaan

De jacht op een seriemoordenaar

De zaak Peter Kürten.

De historicus Hugo Luijten schreef een historische roman die zich afspeelde in Düsseldorf van februari 1929 tot 24 mei 1930. Het gaat over de legendarische seriemoordenaar Peter Kürten. De auteur heeft veel onderzoekswerk verricht. Het is goed te weten dat het om ware feiten gaat, anders zou je het niet geloven. Het gaat om een wel heel ‘hongerige’ seriemoordenaar. Hij ontziet niemand, zelfs kleine meisjes worden het slachtoffer. Het bijzondere aan deze historische thriller is de opbouw. Boven elk van de 70 hoofdstukken staat een naam. Het kan de naam zijn van politieman Meisters, de dader Kürten of van een slachtoffer dat ontsnapt was en het kon navertellen. De personen vertellen allen vanuit hun eigen perspectief. Zo krijgen we een goed inzicht in de emoties en de drijfveren, vooral bij Kürten is dat heel boeiend.

Auteur

Hugo Luijten(1969) is schrijver, columnist en historicus. Hij schreef onder andere: Offer voor een verloren zaak, Verast, De Brexitmoorden, Het jaar van de slang. Ook schreef hij de twee undercoverthrillers Alles of niets, en Ramkraak bij de gelijknamige televisiereeks. Het bloed van de zwaan werd genomineerd voor de Hercule Poirotprijs 2022.

Met Peter Kürten hebben we te maken met een bijzonder wrede moordenaar. De auteur laat hem zelf aan het woord. Als hij een meisje of vrouw vermoord zijn we als lezer daar van het begin tot het einde getuige van. Het moorden is een gruwelijke zaak. Hij begint met het wurgen en dan volgt een razende steekpartij. Hij ondervindt lustgevoelens en hij proeft bloed. De schrijver beschrijft dit alles zeer gedetailleerd. Het gaat daarbij om veel moordpartijen, misschien wel te veel. Omdat alle moorden volgens een vast patroon gebeuren wordt het op den duur wel wat eentonig voor de lezer.

De thriller vertoont veel vaste eigenschappen van een politieroman. Bijna altijd is er in dit soort romans een conflict met de politiechef. Hier is dat hoofdcommissaris Momberg. Hij is wel een heel onsympathieke chef. Als er een eerste verdachte in beeld komt, is voor hem de zaak rond. Dat commissaris Meisters hier een andere opvatting over heeft maakt Momberg razend. Hij laat collega en vriend Piszko de leiding overnemen, een heel onredelijk en zelfs dom besluit. Natuurlijk gaat Meisters gewoon door. Momberg is als de dood voor zijn superieuren en de pers, daarom moet de zaak snel worden afgerond. De politie blijkt behoorlijk onbekwaam en doet er wel erg lang over voordat de zaak is opgelost.

Meisters en Piszko vormen een bijzonder koppel. Het zijn collega’s, maar ze hebben ook een gemeenschappelijk verleden. Beiden hebben tijdens de Eerste Wereldoorlog als soldaat gevochten. Piszko heeft Meisters het leven gered. Deze was wel ernstig gewond en moet een oog missen. Daarom draagt hij een ooglap. In de gesprekken van deze vrienden krijgen we informatie over de dertiger jaren in Duitsland. Ze spreken bijvoorbeeld over het opkomend nazisme. Zo krijgen we een goed tijdsbeeld.

Met Het bloed van de zwaan hebben we te maken met een uitzonderlijk goede thriller. Goed geschreven met veel diepgang in een prettige, leesbare stijl.

Hugo LuijtenHet bloed van de zwaan. ISBN 978-94-6401-459-4, 401 pagina’s, € 22. Kalmthout: Pelckmans Uitgevers 2022.

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor Het bloed van de zwaan

Fucking Horny

Hete verhalen zoals je ze pas een keer eerder las

Met buikband voor preutse mensen.

Wat je er ook van moge vinden. De dames achter dit boek hebben humor. Dat blijkt onder meer uit de Buikband voor preutse mensen, die netjes over het omslag is geschoven, zodat je de sterk erotische omslagafbeelding van Linda Rusconi niet direct ziet. Ik vraag me overigens af of preutse mensen überhaupt dir boek zullen lezen. Misschien in het geniep?

Humor blijkt ook uit het voorwoord van de uitgever Myrthe Spiteri die uitlegt dat het boek het vervolg is op het mij overigens onbekende (maar dat zegt niets) Damn Horny waarin haar eigen blote billen blijken te zijn opgenomen, helaas niet te googelen. Zij ziet zichzelf inmiddels als erotisch uitgeefveteraan. Ik redigeer zonder blikken of blozen verhalen over zeiknatte vulva’s, spuitende pikken en geblindeerde sekspartijen. Inderdaad zaken die u ook in dit boek tegen zult kunnen. Seks in de breedste zin van het woord, met name vanuit een feministisch perspectief.

De samenstellers doen niet moeilijk over porno. Maar dan wel porno waarin dikke mensen, trans mensen en mensen met een beperking niet gefetisjeerd worden. In dit vervolgboek gaan ze ermee door, ditmaal met verhalen en korte fantasieën van andere bijdragers.

Samenstellers

Marie Lotte Hagen en Nydia van Voorthuizen, destijds huisgenoten, schreven in 2018 Damn Horny als feministisch pamflet. Daarna begonnen ze onder dezelfde naam een tweewekelijkse podcast. Ze maken samen de theatershow Zelf weten. Getekende afbeeldingen (door Linda Rusconi) van de dames afzonderlijk zonder kleren en hoofd sieren het omslag en een van de eerste pagina’s. Zo’n twintig schrijvers droegen bij, waaronder de uitgever.

Regelmatig worden de verhalen onderbroken door enkele grijze pagina’s met ingezonden fantasieën door personen die anoniem blijven. Net zoals de verhalen zijn die fantasieën verschrikkelijk divers. Enkele volledig willekeurig gekozen voorbeelden:

Een heftige zoensessie in een stilstaande lift in een hotel in Turkije.

Sexy lingerie dragen tijdens een date (etentje) terwijl wij weten wat ik aan heb.

Toetje thuis…

Samen erwtensoep eten, en dan weten dat we allebei een buttplug in hebben.

Mannen die lezen.

Seks in de coulissen terwijl de band op het podium doorspeelt.

Tijdens de afwas ineens met de theedoek op mijn billen gespankt worden.

Seks hebben met iemand die van mij houdt.

De verhalen (en een enkele gedicht) bedienen een breed publiek. Dit blijkt ook wel uit de titels, zoals Hoe spannender, hoe beter, A Goddess Named Izara, Droomhuid, Contactadvertentie, Fuck the pain away, Voor de eerste keer, Goedemorgen, dokter, A Taste of Honey of Prinsesje.

Het mooiste vond ik persoonlijk Patronen over een onderzoeksjournaliste die de opdracht krijgt een essay over seks te schrijven met ervaringen en vleselijke anekdotes, er moest immers in geneukt worden. Haar voorspelbare seks (op woensdag na De wereld draait door en op zondag als Joost even pauze nam van het gamen) met haar vriend wordt subliem weergegeven, evenals het contactleggen met een gigolo. Een genot om te lezen. De therapeut over hypnose kan een eyeopener zijn.

Het boek zal voor veel lezers de ondertitel zeker waar maken.

Marie Lotte Hagen & Nydia van Voorthuizen (samenstellers) – Fucking Horny. Hete verhalen zoals je ze pas een keer eerder las. Illustraties Linda Rusconi. ISBN 978-94-6349377-2, 248 pagina’s, € 19,99. Utrecht: Blossom Books 2022.

Geplaatst in Alle Boeken, Seksualiteit | Reacties uitgeschakeld voor Fucking Horny

Wat stilte wil

Een zingende Eline Vere

Jonge vrouw moet buigen voor de macht van de conventies.

‘De geschiedenis van een vrouw. Hoe zij haar stem zocht, gedwongen werd om stil te zijn, maar hem uiteindelijk liet klinken’. Met deze allereerste zin van zijn boek vat Arthur Japin een leven samen, het leven van Anna Witsen, die zingen kon maar niet mócht.

Anna Witsen (1855-1889) was afkomstig uit een deftig, oud geslacht. Dat bracht beperkingen met zich mee, zeker voor meisjes. Een meisje diende keurig en volgens haar stand te trouwen en een huisgezin te stichten. Fatsoen stond hoog in het vaandel, ‘kuren’ werden met harde hand de kop ingedrukt. Onder kuren verstond men ook artisticiteit, een vorm van aandacht trekken die voorbehouden was aan ongemanierde, ongeremde klaplopers wiens gezelschap men moest mijden. Anna en haar jongere broer Willem blijken – een erfenis, vermoedt men, van de familie van hun overleden moeder – beiden behept te zijn met talenten. Vader Jonas Jan wil Willem de kans nog wel geven om in Amsterdam een, door vader gefinancierd, frivool leven als kunstenaar-etser op te bouwen. Maar Anna’s talent voor muziek dient in de kiem te worden gesmoord. Niet alleen moet eerst de oudere stuurse Cobi trouwen zonder daartoe belemmerd te worden door de kuren van haar zus, maar Anna zelf moet ook trouwen, keurig netjes en zónder gezang.

Maar Anna Witsen ís muziek, denkt in muziek, droomt muziek, lééft met muziek. Ze wil zingen, zang studeren. Ze geeft zich stiekem op voor het conservatorium in Amsterdam en is de koning te rijk wanneer ze wordt aangenomen: nú moet vader toch begrijpen dat het geen manie van haar is, maar dat ook anderen geloven in haar talenten. Vader heeft er geen boodschap aan. Verbiedt de studie kort en goed. Anna zoekt haar heil bij broer Willem in Amsterdam. Ontmoet er zijn luidruchtige, blije, artistieke vrienden – we herkennen de Tachtigers – ze leeft op, wordt weer jong en neemt stiekem zangles bij de getrouwde Julius Röntgen op wie ze hevig verliefd wordt. Maar steeds opnieuw grijpt het leven in, in de vorm van vaders harde hand. Als dochter Anna aan de leiband dreigt te ontsnappen, trekt hij zelf de teugels wel aan. Hij laat haar opnemen in een psychiatrische inrichting. Dat zal het meisje leren.

Auteur

Arthur Japin (1956) is acteur en schrijver. Na zijn opleiding aan The School of Dramatic Arts in Londen studeerde hij twee jaar Nederlandse Taal- en Letterkunde en stapte daarna over naar de kleinkunstacademie. Hij stopte in 1987 met acteren en begon te schrijven. In 1996 debuteerde hij met Magonische Verhalen. Met de daarop volgende historische roman De zwarte met het witte hart (1997) werd hij internationaal bekend. Het boek diende als basis voor toneel en film en vormde een bron van inspiratie voor dans, theater, opera en hoorspel.

Er volgde nog veel werk met een historische of autobiografische kern. In 2004 ontving Japin de Libris Literatuur Prijs voor Een schitterend gebrek. In 2006 schreef hij het Boekenweekgeschenk De grote wereld, met een recordoplage van 813.000 exemplaren.

Anna Witsen, de jonge vrouw die wilde zingen maar tot stilte werd gedwongen, heeft echt bestaan. Zij kwam als zuster van de graficus inderdaad zijn vrienden tegen, de luidruchtige vrolijke intelligente club die gezamenlijk een aanslag deden op de, naar hun idee, stoffige Tachtigers. Zij waren hemelbestormers, ze waren ervan overtuigd dat zij beter waren dan die oude club. In het boek staat de lezer aan de wieg van het tijdschrift De Nieuwe Gids, waaraan ieder van hen bijdragen leverde. Boeiend om hierbij aan de zijlijn te staan in dit verhaal van Anna.

Wat stilte wil is een naturalistische, psychologische roman, gekenmerkt door determinisme, fatalisme en pessimisme. Als groot bewonderaar van Louis Couperus herken ik overal Eline Vere in dit boek. Wat stilte wil speelt in dezelfde tijd als veel van Couperus’ werken, maar wordt ook gedragen door dezelfde sfeer. Dubbel-woorden, weemoedig dromen in feeëriek verlichte verten… Couperus en Japin staan elkaar hier zozeer nabij, dat ik bijna de oude spelling miste en Wenkebachs bandomslagen. 

Een prachtig boek. En bovenal voor de liefhebbers van Couperus.

Arthur JapinWat stilte wil. ISBN 9-789-029-542-86-9, 330 pagina’s, € 24,99. Amsterdam: De Arbeiderspers 2022.

Geplaatst in Alle Boeken, Biografie | Reacties uitgeschakeld voor Wat stilte wil

Moordstuk

Een Aussie whodunit

Moord in het theater.

De thriller speelt zich af in Ravensville, een slaperig stadje op de grens van outback en tropisch regenwoud in Far North Queensland. De amateurtoneelgroep RATS is aan het repeteren. Het gaat om de thriller Murder Undone. De sfeer is slecht omdat regisseur Butt Holden nogal te keer gaat. Een van de spelers haalt steeds de grap uit om op Butt te schieten. Hij doet dat met een dummy revolver, het is een plagerij. Het is wel vreemd dat hij dat zo vaak herhaalt. Tijdens de voorstelling klinkt een schot. Butt is doodgeschoten met een echte revolver door Tony. Dat lijkt duidelijk, maar er wordt gezegd dat het een ongeluk is, de revolvers zijn door iemand verwisseld. Werk aan de winkel voor de politie. Als het speurwerk vastloopt wordt er een echte speurneus uit Brisbane bijgehaald. Ook Mayen Powel, een medespeler, doet mee aan het speurwerk.

Auteur

Peter Mulhuijzen (1941) had een avontuurlijk leven. Hij woonde elf jaar in de outback van Australië. De outback is het primitieve binnenland, ook wel de rimboe genoemd. Hij is psycholoog en woont tegenwoordig in het Bayerischer Wald. Mulhuijzen is ook schrijver. Eerder werk: Schitterend Imago, Eenzijn of eenzaam, Spiegelend verleden en Onderweg naar Ewa. Zijn kennis van Australië en de vaardigheden van zijn beroep worden gebruikt in zijn laatste boek.

Is Moordstuk een spannende thriller? Soms wel, vaak niet. Er wordt eindeloos veel gesproken. Veel ontmoetingen met veel gesprekken waarin alle mogelijkheden van de moord worden nagegaan. Wie had er een motief? De politie speelt slechts een bijrol en toont zich niet zo slim. Rechercheur Mortimer is dom en bot. Gelukkig is de topdetectieve uit Brisbane aardiger en slimmer. Maar men komt er niet uit, het lijkt een onoplosbare moord. Mayn Powel, immigrant uit Engeland en psycholoog doet volop mee met het speurwerk. Hij bezoekt de mensen en ondervraagt ze. Hij maakt ook gebruik van zijn kennis en inzicht als psycholoog. Ook hier eindeloze gesprekken en nauwelijks actie.

De auteur heeft veel moeite gedaan om de sfeer van Australië uit te laten komen. Dat komt al naar voren in de ondertitel: een Aussie whodunit. In de tekst staan cursief typisch Australische woorden en uitdrukkingen. Om dit slang te begrijpen kun je een alfabetische verklarende woordenlijst raadplegen. Wat opvalt is dat de Australiërs niet zo gek zijn op Engelsen. Ze worden uitgemaakt voor Pommies. Mayn Powel wordt uitgemaakt voor pommy eikel. Overigens is de schrijver er wel in geslaagd een goede indruk te geven van dit deel van Australië. De beschrijvingen van het landschap, de huizen en de omgangsvormen van de Australiërs zijn heel interessant.

Een wat trage, maar interessante thriller

Peter Mulhuijzen – Moordstuk. ISBN 978-94-6365-463-0, 272 pagina’s, € 19,95. Leeuwarden: Uitgeverij Elikser 2022.

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor Moordstuk

Mevrouw March

Een ‘lettervrouw’ als concurrent

Op jacht naar de geheimen van de  schrijver.

Agatha, de keurigheid zelve, is getrouwd met de schrijver George March. Waar ze in haar jonge jaren nog overliep van adoratie voor haar beginnende auteur en zijn boeken van A tot Z uitspelde, is dat in de loop van hun huwelijk minder geworden. Haar man werd succesvol, Agatha March veranderde in een gezette mevrouw die zelfs de boeken van haar man niet meer inkeek. Ze was voor de buitenwacht trots op hem, plukte de vruchten van zijn succes en speelde het keurige, plichtsgetrouwe vrouwtje. En dan, als Georges opnieuw een boek presenteert dat vele lezers trekt, vraagt de vrouw van de bakker – waar zij dagelijks komt – haar wat mevrouw March er nu van vindt, dat de hoofdpersoon Johanna uit dit nieuwe boek zo duidelijk op háár geïnspireerd is. De vraag overvalt mevrouw March. Want deze hoofdpersoon is een prostituee, een hoer waar niemand mee naar bed wil, dat weet zij nog net.. En daar zou zij sprekend op lijken? Ze heeft voor de volgende dag een chique feest thuis georganiseerd, ter gelegenheid van de boekpresentatie. Maar mevrouw March is lamgeslagen. Ze heeft tijdens het feest het idee dat iedereen haar uitlacht achter haar rug, dat iedereen weet wat zij niet wist. Zij, een onsympathieke lichte vrouw! Zou ze weten dat George haar zo ziet? En dat hij misschien wel een ander heeft?

En die andere vrouwen uit het boek… Georges andere romanfiguren… zijn die ook op ware figuren geïnspireerd? Zou George bijvoorbeeld een van die haar onbekende zelfgenoegzame relaties van hem, die nu in haar huis aan het eten en drinken zijn, wellicht als bedgenoot hebben? Neemt hij die mee op tournee, haalt hij daar dingen mee uit die zij, toen ze jong was, zélf met haar beginnend auteur uithaalde? Mevrouw March wordt beroerd van het idee alleen al. Overal meent ze suggestieve, vileine opmerkingen te horen, blikken te zien… Na het feest vraagt ze George naar de bronnen van zijn inspiratie: is zij degene die voor hoer speelt in zijn boek? Hij stelt haar gerust: welnee, een schrijver stelt zijn personen samen uit allerlei mensen die hij ooit in zijn leven ontmoet heeft. Maar Agatha March gelooft hem niet. Ze gaat hem bespioneren, overtuigd van zijn kwade genius. Zij wordt compleet paranoia en speurt en zoekt en vindt dingen waaraan ze een betekenis hecht die zij zelf voor waar aanziet. George heeft haar ernstig beledigd. Hij blijkt inderdaad geheimen voor haar te hebben en die wil zij  nu ontrafelen. Langzaam maar zeker komt zij tot onheilspellende conclusies en mevrouw March weet: George zal hiervoor moeten boeten. 

Auteur

Virgina Feito (1988) werd geboren in Spanje en groeide op in Madrid en Parijs. Ze studeerde Engels en Drama aan de Queen Mary University in Londen. Nu woont ze weer in Madrid en schrijft Engelse fictie. Mevrouw March is haar debuut. Het boek werd een doorslaand succes en Feito kreeg meteen een filmcontract aangeboden.

Mevrouw March is in het begin een voorbeeld van keurigheid en onzekerheid, financieel hoeft ze zich niets te ontzeggen maar echte vrienden heeft ze niet. Ze is rijk, een tikje sneu en mist diepgang. Maar dan, als ze het gevoel heeft bedreigd te worden, wordt er een strijdlustige dame wakker. Een die nietsontziend vecht voor haar bestaan en daarbij geen middelen schuwt. Prachtig om te lezen, hoe de paranoia haar verandert, hoe haar omgeving daarop reageert. Een opmerking in een bakkerswinkel ontaardt in een psychologisch drama van formaat.

Een verrukkelijk en fascinerend boek, waarin het drama mondjesmaat wordt toegediend en opgevoerd en waarin karakters haarscherp getekend worden.

Virginia FeitoMevrouw March. Vertaald uit het Engels (Mrs. March)  door Ralph van der Aa. ISBN 978-90-443-6452-1, 286 pagina’s, € 23,99. Amsterdam: The House of Books 2022.

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor Mevrouw March

90 minuten oorlog

De explosieve mix van politiek en het WK voetbal

Oorlog zonder het schieten.

In 1930 vond de eerste editie van het Wereldkampioenschap Voetbal plaats in Uruguay.  Omdat de Olympische Spelen toen nog krampachtig vasthielden aan de amateursport was er behoefte aan een apart toernooi waaraan ook de profs mee konden doen. Op dit moment vindt de 22ste editie plaats in Qatar, een schiereiland in de Perzische Golf. Ondanks het feit dat algemeen bekend is dat het recht om dit toernooi te organiseren is ‘gekocht’ en dat er in Qatar met name bij de bouw van de stadions ongelooflijke misstanden plaatsvonden is deze beslissing niet teruggedraaid en lijkt het of spelers en supporters deze WK met frisse tegenzin ondergaan.

Alle edities van het WK komen in dit boek aan de orde, waarbij de omstandigheden rondom de desbetreffende toernooien minstens een zo grote rol speelden als het voetbal zelf.

Auteur

Koen Janssen (Venlo, 1989) combineert zijn achtergrond in internationale politiek en geschiedenis met zijn passie voor voetbal. Hij werkt als tekstschrijver/redacteur bij Wageningen University & Research.

Het allereerste WK dat ik mij herinner vond in 1954 plaats. Het schokte me destijds dat niet het Hongaarse wonderteam, maar Duitsland te finale won. Sindsdien heb ik alle WK’s op de tv gevolgd, zij het de laatste jaren minder intensief.

1934 ‘Circus Mussolini’

Ik vond het interessant kennis te nemen van de WK’s voor mijn tijd. Over bijvoorbeeld de bootreizen naar Montevideo in 1930 en het touwtjespringen aan boord als training. Over de invloed van Mussolini op de arbitrage in 1934 en over zijn betrokkenheid bij het WK van 1938 in Frankrijk. Duitsland mocht niet meedoen in 1950 in Brazilië, Italië wel, het team reisde met de boot omdat veel spelers van Torino een jaar eerder bij een vliegramp om het leven waren gekomen.

Pele scoort in de finale van 1958 tegen Zweden

Ik heb me prima geamuseerd met het toetsen van mijn eigen herinneringen aan de WK’s vanaf 1958 aan de mening van de schrijver, die daarnaast ook de nodige mij tot dan toe onbekende informatie toevoegt. Vaak zijn we het eens, bijvoorbeeld over Pele, die al in 1958 in Zweden iedereen betoverde en meehielp Brazilië wereldkampioen te maken. En over de Britse sentimenten in 1966: We got the bastards again, for the third time. Ook over de link tussen Diego Maradona’s Hand of God in 1986 en de Falkland Oorlog deel ik de visie van Janssen.

Het is echter wel te merken dat de schrijver pas lang na 1974 het levenslicht zag en de toenmalige anti-Duitse sentimenten in Nederland onvoldoende heeft meegekregen. Die sentimenten speelden al een rol bij de finale van 1966, waarbij de overwinning van Engeland ook hier op veel instemming kom rekenen. Voorafgaand aan de finale in München waren aan de bezetting gerelateerde opmerkingen als ‘ik wil mijn fiets terug’ niet van de lucht. Veel oudere Nederlanders huilden na de ‘gestolen’ nederlaag en pas, na het Europees Kampioenschap van 1988, kon door de glansrijke triomf over Duitsland (Koeman veegde onder grote instemming zijn gat af met een Duits shirt) het Nederlandse oorlogstrauma eindelijk worden verwerkt. Dat laatste viel uiteraard buiten het bestek van dit boek.   

Janssen veroorlooft zich regelmatig uitstapjes, bijvoorbeeld over de rol van een voetbalelftal bestaande uit de beste Algerijnse spelers in Frankrijk bij de vrijheidsstrijd voor een land.

Andrés Escobar

De relatie tussen de drugshandel onder Pablo Escobar en het voetbal in Colombia had repercussies voor het WK 1994, dat in de Verenigde Staten werd gespeeld. Een eigen goal van Andrés Escobar tegen de Amerikanen leidde de uitschakeling van Columbia in. Thuisgekomen in Medellín werd de geliefde verdediger vermoord door een bodyguard van de drugbazen.

Topvoetbal heeft alles met politiek te maken. Dit prettig leesbare en met enkele foto’s geïllustreerde boek plaatst alle Wereldkampioenschappen Voetbal in een breder perspectief. Daarom is het niet alleen voor voetballiefhebbers van belang.

Koen Janssen90 minuten oorlog. De explosieve mix van politiek en voetbal. ISBN 978-90-446-4778-5, 254 pagina’s, € 22,50. Amsterdam: Uitgeverij Prometheus 2022.

Geplaatst in Alle Boeken, Voetbal | Reacties uitgeschakeld voor 90 minuten oorlog

Het Koninklijk Huis

Een modern koningsdrama

Een monarchie is achterhaald in deze tijd.

In de nieuwe roman van Koch geeft hij zijn ongezouten mening over de monarchie. Welk doel heeft een koningshuis in de eenentwintigste eeuw? Hoogstens voor het aanleveren van verhalen. Over het algemeen is het maar een slap gedoe. Neem dan koning Lodewijk de Veertiende: die sloeg tenminste nog wel eens met zijn vuist op de tafel. Koch schreef een modern koningsdrama geschikt voor HBO of Netflix. De indeling is al geschikt voor een televisiestuk: tien afleveringen en elke aflevering begint met een synopsis en eindigt met een cliffhanger. Hoewel koning Hendrik tegen zijn vrouw zegt dat hun leven te saai is voor een serie als The Crown doet Koch zijn best om dit verhaal wel spannend te maken. Er gebeurt inderdaad heel veel. Zeker het einde is spectaculair.

We hebben te maken met een satirische roman. Het is duidelijk dat Koch kritiek heeft op de monarchie. In deze tijd acht hij die overbodig. Omdat bepaalde personen heel veel lijken op leden van ons koninklijk huis lijkt de spot soms op rechtstreekse belediging. Koning Hendrik lijkt wel heel veel op Willem-Alexander. In zekere mate geldt dit ook voor koningin Margarita die veel weg heeft van Máxima. Prins Arthur is duidelijk prins Bernhard als schuinsmarcheerder. Heel beledigend is de persiflage van koningin Juliana. Ze heet in het boek Johanna en wordt afgeschilderd als een naïeve vrouw die zich zelfs inlaat met kwakzalverij. De grote vraag blijft hoe ver mag je gaan? Het blijft satire en de ironische humor maakt veel goed.

Auteur

Herman Koch (1953) is een Nederlandse televisie- en radiomaker, acteur en schrijver. In Amsterdam zat hij op het Montessori Lyceum. Zijn eerste roman Red ons, Maria Montanelli speelde zich af op deze school. Andere succesvolle romans: Het diner, De greppel, Finse dagen en Een film voor Sophia. Het diner was in de VS een bestseller en werd ook enkele malen verfilmd.

Zoals al eerder opgemerkt de persoon koning Hendrik, waarin we duidelijk Willem Alexander herkennen, wordt wel erg door het slijk gehaald. Koning Hendrik ervaart in zijn ambt een grote leegte. Alle contacten met de burgers vindt hij saai, hij heeft geen enkele interesse voor de mensen. Over koningsdag zegt hij: Hadden de mensen niets beters te doen dan in oranje kledij met vlaggetjes te zwaaien? Over Prinsjesdag: Was er niets leukers te bedenken om je kinderen mee naartoe te nemen dan naar een zwaaiende koning in een koets?

De fantasieën over koningin Margarita zijn extreem. Haar huwelijk met Hendrik was haar tweede. Ze was eerst getrouwd met iemand die te maken had met de maffia. Ze heeft een zus die lijdt aan kleptomanie. Wat heel vermakelijk is, is het winkelen van Margareta in de PC Hoofdstraat. Dan is er ook nog het overspel van de koningin met een beroemde kunstschilder. Grappig is ook dat ze met hem een hotdog gaat eten op straat.

In prins Arthur zien we prins Bernhard terug. Hij heeft smeergeld aangenomen om een nieuw model Duitse tank aan het Nederlandse leger te slijten. Arthur hield van jachtpartijen in Afrika op bedreigde diersoorten. Heel vermakelijk is het gesprek van de oude prins met zijn kleindochter Vera. Zij wil dolgraag uitgaan met een jongen. Prins Arthur geeft haar uitvoerig advies. Hij drinkt ook whisky met haar. Een absurde situatie maar heel geestig verteld.

De meest vreemde figuur in het boek is bewaker Igo. Hij beschermt Vera, maar doet ook ‘klusjes’ voor andere familieleden. De roman kent ook enkele zogenaamde losse eindjes. Er begint een verhaal, maar we vernemen niet hoe het afloopt. We moeten het verhaal natuurlijk niet te serieus nemen, maar kunnen genieten van de rijkelijk aanwezige humor.

Herman KochHet Koninklijk Huis. ISBN 978-90-263-5494-6, 253 pagina’s, € 22, 99. Amsterdam: Ambo | Anthos 2022.

Geplaatst in Alle Boeken, Humor | Reacties uitgeschakeld voor Het Koninklijk Huis

In het spoor van de dader

Ongeval of moord?

Advocaat Paul Vermeire tot held verklaard.

Als hoofdinspecteur Patrick De Vuyst na een ontspannen weekeind op het politiebureau in Zomergem arriveert vindt hij twee collega’s al druk aan het werk. Een van hen is Martina Lenaerts die bezig is een aangifte van verdwijning op te nemen. Die aangifte komt van een oudere dame die zich niet serieus genomen voelt en zich daar hevig over beklaagt. Haar 23-jarige dochter Ann Peeters is verdwenen en omdat de lokale politie haar niet te woord wilde staan, komt ze zich hier beklagen. Martina toont zich evenmin welwillend, maar De Vuyst komt tussenbeide en grijpt in. Diezelfde ochtend krijgt hij ook een nieuwe partner toegewezen, Dominique, een vreemd type, dat niet meteen de sympathie wekt van de hoofdinspecteur. Maar er zit niets anders op, hij zal haar onder zijn hoede moeten nemen. Het duo komt al snel terecht in een reeks vreemde zaken. Er vinden ongevallen plaats die later moorden blijken te zijn.

De verdwijningszaak van Ann is ook al niet simpelweg een geval van een meisje dat tijdelijk met haar geliefde op stap is. Moeders ongerustheid is terecht geweest. De Vuyst en zijn team komen een dader op het spoor die speciale interesse toont voor wellustige vrouwen met een hang naar luxe. De brave De Vuyst wordt geconfronteerd met een duistere wereld van seksuele fantasieën.

Auteur

Ronny Van Rompuy (1956) begon in 1986 zijn carrière bij de politie van Zomergem in Oost-Vlaanderen. Het dorp (6700 inwoners) is een deelgemeente van Lievegem. Van Rompuy klom door de jaren heen op tot hoofdinspecteur. Hij debuteerde in 2016 met De Kasteelmoord. Dit is zijn vierde misdaadroman.

Van Rompuy geeft zijn boeken zelf uit. Daar is niets op tegen, dat begint – met het grote aantal hobbyschrijvers in België en Nederland dat de miljoen voorbijgaat – bijna usance te worden. Belangrijke voorwaarde is dan wel dat deze boeken ‘professioneel’ gepresenteerd worden. Met een goede lay-out, een leesbare letter en vooral taalkundig correct. Op al deze fronten gaat de auteur bij dit boek de mist in.

Het ergst is het stuitende aantal taal- en stijlfouten in dit boek. In het eerste hoofdstuk van tweeënhalve pagina telde uw recensent 42 fouten. Dat ging in het hele boek in hetzelfde tempo door. Globaal genomen zou dat voor het gehele boek tegen de vierduizend fouten opleveren. Wie een boek zó op de markt brengt, geeft mijns inziens blijk van minachting voor de lezers.

De inspecteur waarschuwt zijn collega’s ergens in het verhaal voor een advocaat, Paul Vermeire. Zijn waarschuwing geldt het feit dat deze advocaat een ‘kommaneuker van jewelste’ is, hij ‘kijkt op de punten en de komma’s, de kleinste procedurefout en we zijn gezien’. Reden voor uw recensent om Paul Vermeire bij dezen te benoemen tot de held uit dit verhaal.

Van Rompuy is een verteller die de pen ter hand heeft genomen, terwijl hij het beter bij verhalen aan de borreltafel had kunnen houden. Een andere suggestie: wil hij weer in druk verschijnen, dan moet hij een professionele redacteur inhuren om zijn teksten te kuisen.

Ronny Van Rompuy – In het spoor van de dader. ISBN 978-9492-2477-59, 228 pagina’s, €24,95. Eigenboekuitgeven.com 2022.

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor In het spoor van de dader