Ken je me nog?

Willem zorgt voor Tineke, Tineke glijdt weg

‘De kracht die mij aan haar bindt, is onze verbondenheid.’

Vrij snel nadat Willem en Tineke Brouwer met pensioen gaan vertoont Tineke de eerste symptomen van dementie. Zoals zij allebei weten is dat een diep invaliderende ziekte die na jaren van steeds zwaarder lijden onherroepelijk leidt tot algehele afhankelijkheid en de dood. Het is voor Willem en Tineke een afschuwelijk vooruitzicht. Maar Willem stelt zijn vrouw gerust: ‘Hij zal altijd voor haar blijven zorgen.’ Deze zorg, die steeds meer van hem vergt, gaat Willems leven beheersen. Tineke smeekt hem eens ‘Gooi mij niet weg’, ze is doodsbang dat ze tóch naar een verpleegtehuis moet. Maar hij bezweert haar dat ze samen blijven, in hun eigen huis. Willem schrijft een boek over hun leven samen. De bange woorden van Tineke vormen de titel daarvan. Hun leven in liefde, waarin dementie de ongenode Dritte im Bunde werd, het kernpunt.

Langzaam maar zeker glijdt Tineke verder af. Nadat Willems boek gepresenteerd is gaat hun beider leven verder. Zijn diepe liefde geeft hem kracht, terwijl zijn vrouw steeds krachtelozer  wordt. Dit tweede boek gaat over het eind van Tineke’s leven, zij verkeert in de laatste fase van dementie en gaat op de dood af. Kent zij mij nog, vraagt Willem zich af. Kent zij haar zoons nog? Vindt zij het erg of juist fijn om door mij en door vreemden verzorgd te worden? Geneert ze zich omdat ze incontinent is geworden? Geniet ze van het zonlicht dat de kamer in schijnt? Moet ik haar wel elke dag aankleden en naar beneden dragen? Zit ze graag in de ligstoel of zou ze liever gewoon in bed blijven liggen? Tineke begrijpt hem niet meer. Ze kan ook niet meer praten. Hij geeft haar in dit boek toch een stem, kleine stukjes cursieve tekst van verinnerlijkt reageren. Maar wél bedacht door Willem, als houvast, antwoord op vragen die hij zichzelf vaak stelt.

Auteur

Willem Brouwer (1941) en Tineke Brouwer (1942-2020) studeerden beiden geneeskunde aan de Rijksuniversiteit van Groningen, waar ze elkaar leerden kennen. Willem specialiseerde zich in obstetrie en gynaecologie aan het OLVG in Amsterdam, Tineke in anesthesiologie aan de VU, ook in Amsterdam. Ze gingen allebei werken aan een ziekenhuis in Leeuwarden: hij van 1976 tot 2007, zij van 1976 tot 2002. Brouwer werd na zijn pensionering tot 1-4-2019 kwaliteitsfunctionaris van het ziekenhuis. In 2018 verscheen zijn boek Gooi me niet weg. Een liefdevol verhaal over partnerzorg bij dementie.

Dit boek bestrijkt het eindstadium van Tineke’s ziekte tot en met de dag waarop ze overlijdt, 30 mei 2020, de dag waarop 51 jaar eerder haar zoon Reinoud werd geboren. Brouwer vermeldt dat kort, zoals hij door het hele verhaal heen herinneringen aan hun gezamenlijke leven ophaalt. Want Tineke Brouwer is voor hem op de eerste plaats de vrouw met wie hij een leven deelt en naar wier einde hij zo goed als hij kon de weg voor haar heeft geplaveid. Op de kaft prijkt een foto van de mooie jonge, 29-jarige Tineke, de vrouw zoals hij haar altijd is blijven zien, ook toen ze hulpeloos werd.

Het op en neer gaan in de tijd – door het ophalen van herinneringen – biedt lezers die te maken hebben met dementie misschien een handvat voor hun eigen benadering tegenover een patiënt. Want de ziekte sloopt, maar het voorbije leven was waardevol, een steun om op terug te kijken.

Een liefdevol en heel indrukwekkend boek. Mooi geschreven, geen tranentrekker maar heel goed ingehouden van toon.

Ik zou meer van Willen Brouwer willen lezen. Misschien over ‘zijn leven nadat’? Over mensen in zijn situatie?

Willem Brouwer – Ken je me nog? ISBN 978-90-8311-450-7, 191 pagina’s, €20,00. Maassluis: Uitgeverij De Brouwerij 2020.

Geplaatst in Alle Boeken, Ziekte | Reacties uitgeschakeld voor Ken je me nog?

Martin Ros vijftig jaar op wacht

Schetsen over een boekenfanaat

Aanstekelijk enthousiasme voor boeken. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Diversen | Reacties uitgeschakeld voor Martin Ros vijftig jaar op wacht

Alex B.

Wraak op tbs’ers

Hyperintelligente psychopaat jaagt op zijn slachtoffers en lokt ze in de val.

Deze soms zeer lugubere thriller heeft een drietal verhaallijnen. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor Alex B.

De Kooi

Een trots jongensboek

Gespecialiseerde politieagent vertelt over de Tactische Dienst die zich bezig houdt met de meest gevaarlijke en vaak ook meest geheime opdrachten in het politiewerk.

Voor de politie solliciteer je. Marcel van de Ven knipte een bonnetje uit de Televizier. Als je dan geschikt blijkt en je hebt nog steeds zin word je politieagent. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Autobiografie, Geweld | Reacties uitgeschakeld voor De Kooi

De Alfabetbeter

De 1000 nieuwste, gegarandeerd kansloze woorden

Van eendagskeuken tot quootzak.

Het ENA-alfabet? Nooit van gehoord. Het is een nieuwe, en volgens de auteurs verbeterde lettervolgorde, die gebaseerd is op het gebruik. Het begint met de E, de meest gebruikte letter en eindigt met de minst gebruikte Q.

Voor de volgorde van de 1000 nieuwe woorden die in dit boekje worden geïntroduceerd wordt consequent het ENA-alfabet aangehouden. Wie daardoor het spoor bijster raakt kan gelukkig een beroep doen op het register, dat ‘normaal’ van A t/m Z is gerangschikt. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Taal | Reacties uitgeschakeld voor De Alfabetbeter

Een beloofd land

Moreel kompas in goede handen

Eerste deel van de memoires van Barack Obama, president van de Verenigde Staten van Amerika van 2009 tot 2017. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Autobiografie / memoires, Geschiedenis, Politiek | Reacties uitgeschakeld voor Een beloofd land

De lange adem

Twee tegenpolen

Robbert, een beveiliger, en Roman, een reclamemaker, zijn elkaars tegenpool, maar als hun levenspaden elkaar kruisen vullen ze elkaar aan. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Fictie | Reacties uitgeschakeld voor De lange adem

Uit de schaduw van de Meester

Onder Leidse professoren of hoe René Diekstra van het toneel verdween

Stront aan de academische knikker.

Het beeld dat de meeste buitenstaanders van het wetenschappelijke milieu hebben, is dat van een idyllisch wereldje waar professoren, medewerkers en studenten eendrachtig samenwerken om meer inzicht te krijgen in alle mogelijke zaken. Soms ‘zuiver wetenschappelijk’, soms direct relevant voor mens en maatschappij. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Wetenschap | Reacties uitgeschakeld voor Uit de schaduw van de Meester

Een web van leugens

Op zoek naar fouten uit het verleden

Na jaren wordt het lijk gevonden van een vermist persoon. Indertijd blijkt de politie veel fouten te hebben gemaakt. Een nieuw team zoekt met behulp van John Rebus uit hoe de werkelijke gang van zaken was. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Detective / Thriller | Reacties uitgeschakeld voor Een web van leugens

Hoogspanning

Monogame uitstapjes

Ideeën voor stelletjes om het eens buiten de deur zoeken.

Mark is 35 jaar en Nora 11 jaar jonger. Hij is een goed gebouwde, atletische man en zij is lang en erg volwassen voor haar leeftijd. Het leeftijdsverschil tussen beide valt vrijwel niet op.

Met deze informatie begint een aaneenschakeling van seksuele avonturen van twee geliefden die als monogaam stel niet terugschrikken voor een trio of kwartet. Ook lesbische uitstapjes blijken welkom. Lees verder

Geplaatst in Alle Boeken, Erotiek | Reacties uitgeschakeld voor Hoogspanning