Ooggetuigenverslag van een pausverkiezing
Ademloos wachten op witte rook.
Een variant op de uitdrukking ‘De koning is dood, leve de Koning’ gaat niet op voor pausen. Na het overlijden (of tegenwoordig aftreden) van een paus is diens zetel vacant: sede vacante. Kardinalen uit de hele wereld komen naar Rome, allereerst voor de begrafenis van de overleden kerkleider en daarna vormen de tachtig minners onder hen een kiescollege dat in het diepste geheim een opvolger kiest, die dan in een witte toog wordt gehesen en aan de toegestroomde gelovigen gepresenteerd.
Stijn Fens was in Rome om verslag te doen van het paasgebeuren voor de Nederlandse media. Hij zag een zieke Paus Franciscus op paasmorgen met veel moeite de zegen iUrbi et Orbi uitspreken. Een dag daarna was de paus dood. Intussen reist Fens enkele keren op en neer tussen Italië en Nederland, waar hij een graag geziene gast is bij verschillende media. Hij verslaat de begrafenis van Franciscus, het zogenaamde preconclaaf waar de kardinalen elkaar leren kennen, het conclaaf, dat na korte tijd de Amerikaan Robert Provost tot nieuwe paus koos: Leo XIV en tenslotte de inhuldiging van de nieuwe paus.
Dit boek is Fens’ verslag van de hectische periode tussen dinsdag 15 april en zondag 11 mei 2025.
Auteur
Stijn Fens (1966) studeerde af in Europese studies met als hoofdvak Italiaans. Hij werkte voor de KRO en het dagblad Trouw. Tegenwoordig is hij eindredacteur katholieke levensbeschouwing bij KRO-NCRV. Hij geldt als een groot Vaticaankenner.
In dit boek komt persoonlijke betrokkenheid van de auteur goed tot uitdrukking, naast zijn verslag van alles wat er gebeurt. Hij vertelt wie hij spreekt en interviewt (bijvoorbeeld de onvermijdelijke Franciscus-kritikaster Antoine Bodar) , debiteert fraaie anekdotes en verwijst een enkele keer naar het roemruchte boek Conclave van RichardHarris en de verfilming daarvan. Wat klopt er wel en wat niet? Kennen de kardinalen, voor wie velen dit het eerste conclaaf is, de film? Franciscus heeft de dubieuze kardinaal Gioanni Angelo Becchia verboden om deel te nemen aan het conclaaf. Houdt dit stand?
Fens was zelf een fans van Franciscus, maar hij toont aan dat diens stijl van leiderschap verre van omstreden was. Komt er nu een conservatieve paus, die veel hervormingen terugdraait, of een Franciscus light, die iets kalmer aan doet dan zijn voorganger? Er vallen namen van zogenaamde papabile, kansrijke kandidaten, zoals de pauselijke staatssecretaris Pietro Parolin en Pierbattista Pizzabella, wiens naam alleen al het goed doet. Onder de outsiders wordt ook de latere ‘winnaar’ Robert Provost genoemd. Deze lijkt uiteindelijk in de categorie Franciscis light te vallen: minder spontaan en meer doordacht. We zullen het zien.
Een ook voor niet-katholieken bijzonder interessant verslag.
Stijn Fens – Onder kardinalen. Ooggetuigenverslag van een pausverkiezing. ISBN 978-90-253-2023-2, 199 pagina’s, € 17,50. Amsterdam: Athenaeum – Polak en van Gennep 2025.