Antwoorden op vragen die economen niet hoeven te stellen
Waarom geeft een kapper wel studentenkorting en de slager niet?
Er zijn van die vragen waar je zelf amper opkomt, laat staan dat je er – mocht dat wel het geval zijn – antwoord op krijgt. En dan hebben we het niet over vragen die de ‘zware’ wetenschap raken, vragen waarop alleen een hooggeleerde in dat vak een vaak ingewikkeld antwoord kan geven, maar gewoon, over doorsnee vragen. Kijk maar in de kop: waarom geeft een kapper wél en een slager géén studentenkorting? Econoom Jona van Loenen schudt zó nog wat van die vragen uit zijn mouw. Zoals: waarom is het juist goed als overheden blunders maken? Waarom houden cafés elke week, maar boekenwinkels nooit een happy hour? Waarom is het kapitalisme dol op bureaucratie? En, een heel merkwaardige: waarom moet je blij zijn dat de kwaliteit van producten slechter wordt? Nog één laatste greep uit dit boek: waarom jij amper, maar Taylor Swift zo belachelijk veel verdient. Het zijn van die dingen waar een mens eigenlijk zelden bij stilstaat. Maar als iemand als Jona van Loenen zo’n vraag gaat behandelen denk je al lezend: verdraaid, ja, is dat zo? En zit het zo?? Hoe bestaat het??
Boeken die de economie betreffen zijn zelden mijn favorieten. Dat zal wel een oud hbs-A trauma met een matige docent economie zijn geweest. Maar nadat ik in het boek Waarom de laagste prijsgarantie… etc was gedoken, las ik het met rode oren uit. En kwam op de laatste bladzijde tot de conclusie dat ik niet alleen veel kennis had opgedaan, maar dat ik ook gelachen had, want economie kon geestig zijn, dat was ook iets wat ik nooit had geweten. Waarom stelde niemand de vragen uit dit boek eerder? ‘Ik geef antwoorden op vragen die economen niet durven stellen’, is de stelling die Van Loenen op de kaft van zijn boek poneert. En inderdaad, dát moet het zijn. Dit is economie voor de massa die economie altijd saai vindt, mensen als u en als ik, Tenzij u econoom bent natuurlijk, maar dan leest u Van Loenen ánders, misschien zelfs met schaamrood op de kaken. En hij voorspelt bovendien: ‘Economiestudenten die dit lezen zullen weer met beide benen in de werkelijkheid geplaatst worden.’ Verplichte lectuur dus voor economen in spe.
Auteur
Jona van Loenen (1995) haalde aan Bocconi University in Milaan de master Finance summa cum laude. Daarna begon hij een master Financial Economics maar hij besloot te stoppen met die studie omdat hij door de gegeven stof en colleges juist minder van de economie begreep. Van Loenen stond vanaf 2018 als Head of Research aan de basis van Gain.pro, een van de snelst groeiende FinTech start-ups in Europa. Sinds 2021 schrijft hij columns voor de Volkskrant, Trouw, Het Parool, Het Financieele Dagblad en NRC. Daarnaast heeft hij de populaire Substack ‘De Undercover Econoom’.
Voorin deze bespreking kreeg u aan aantal vragen voorgeschoteld die in dit zeer leesbare boek behandeld zijn. Waarschijnlijk bent u bijzonder benieuwd naar de antwoorden. De vragen zijn tenslotte maar een greep uit het geheel.
Het hele boek is het lezen meer dan waard. Eindelijk licht er iemand de sluier op, die altijd over de economie hangt. En aangezien economie een enorme rol speelt op het wereldtoneel, omdat oorlog en vrede uiteindelijk altijd draaien om geld, goud en goederen en het hebben of krijgen daarvan, verdient dit boek grote aandacht.
Het is begrijpelijk geschreven, leest als een trein en brengt voorgoed verandering in uw houding tegenover de economie.
Iedereen moet dit lezen.
Jona van Loenen – Waarom de laagste prijsgarantie ervoor zorgt dat jij te veel betaalt. ISBN 978-90-003-9817-1. 224 pagina’s, € 22,99. Amsterdam: Uitgeverij Unieboek | Het Spectrum 2025.