Hoe verslaving aan sociale media ingrijpt op het leven
Onschuldig begin leidt tot…
Emmy houdt van techniek en begint een studie robotica in Haarlem. Ondertussen gaat ze min of meer per ongeluk viraal met een filmpje op CastYo. Met haar hartsvriendin Amara bespreekt ze alles en heeft ze een inimini tweepersoons boekenclubje; ze houden van lezen. Toch hebben ze doordat ze naar andere opleidingen gaan, steeds minder contact dan vroeger en Emmy ontmoet natuurlijk nieuwe klasgenoten en leraren. Bovendien gaat ze vaker filmpjes maken en steeds meer op zoek naar likes en volgers. Zowel voor haarzelf als voor haar omgeving heeft dat spannende, leuke, maar ook heftige gevolgen…
Auteurs
Arnoud Wokke (techjournalist bij Tweakers) en Sara Sporken (GZ-psycholoog) hebben voor dit boek een bijzondere samenwerking gevonden, waardoor het verhaal zowel qua gevoel als technisch klopt. Arnoud schreef eerder het non-fictieboek I Love/Hate smartphones. Sara heeft in haar spreekkamer de afgelopen tien jaar gezien welke problemen sociale media kunnen veroorzaken, zeker bij jonge mensen. Voor beiden is deze roman hun eerste fictieve verhaal.
Na twee jaar werken aan het manuscript bleek er geen enkele uitgever geïnteresseerd, dus hebben ze het boek maar in eigen beheer uitgegeven. Een respectabele stap, die steeds meer schrijvers durven te nemen. Wie benieuwd is hoe dit gelopen is moet maar eens luisteren naar de podcast Met Nerds om Tafel, aflevering 471 getiteld ‘Een roman tegen je eigen telefoon’.
Een verhaal als dat van Emmy en haar sociale media is natuurlijk tijdgebonden, maar om het iets losser te maken van de echte wereld gaat het over fictieve media en bedrijven: naast CastYo (overduidelijk YouTube) is er bijvoorbeeld RealTM, Vevi en Gttr. Allemaal apps die regelmatig om aandacht vragen met eindeloze scrolls en de steeds terugkerende Ping! Dat werkt: het is herkenbaar en toch geen exacte match, waardoor het boek leesbaar blijft als het sociale media landschap verandert. Zo is eigenlijk nu al wel merkbaar dat bijvoorbeeld AI er helemaal niet in voorkomt, het is niet ondenkbaar dat het geschrift daardoor volgend jaar toch al wat oud aanvoelt.
De personages die langskomen zijn gelukkig geen karikaturen. Vrienden, ouders, docenten en klasgenoten zijn veelzijdig, waardoor er veel te herkennen is. Ook de situaties zullen voor veel lezers bekend voorkomen, waardoor de fictieve geschiedenis desondanks zeer realistisch aanvoelt. Dat beide schrijvers willen waarschuwen voor de gevaren van sociale media blijft in de ondertoon aanwezig, maar toch neemt het verhaal de overhand. Zullen Emmy en Amara de reis waar ze van dromen ooit gaan maken?
De tekst zelf wordt vaak onderbroken door de – rechts uitgelijnde – berichten die Emmy van of naar haar vrienden en familie stuurt. Zo wordt je als lezer meegenomen in zowel haar offline als online belevingswereld. Die berichten hebben natuurlijk een andere, kortere stijl, waardoor zo’n reeks soms wat lastiger leest, maar wellicht is dat voor meer ervaren sociale media gebruikers minder een probleem 😉 Dat wordt nog een uitdaging om op een goede manier te doen in het luisterboek, dat Arnoud beloofd heeft zelf in te spreken als de papieren (of e-book) versie duizend exemplaren verkoopt.
Nu we het over de vormgeving hebben: Ping! heeft een prachtige omslag en is gedrukt op mooi dik, stevig papier. Maar de marges zijn iets smal, regelafstand is wat krap, het schreefloos lettertype niet per se optimaal voor lopende tekst en de vaak rechts uitgelijnde chats maken dat je bij het openslaan even kan denken dat je het boek ondersteboven hebt. Eenmaal lezend maakt dat allemaal natuurlijk weinig meer uit. Ook de titel had vanuit marketingoogpunt beter wat meer woorden kunnen hebben, dat had het boek herkenbaarder en beter vindbaar gemaakt.
Al met al hebben Arnoud en Sarah een actueel maatschappelijk probleem erg knap in boekvorm gegoten, het verhaal boeit, en is goed leesbaar voor jong en oud. Het verdient aandacht van iedereen die iets met het onderwerp heeft (wie niet?) en zeker een tweede druk, op een gegeven moment wellicht een vernieuwde editie en wie weet een vervolg.
Arnoud Wokke en Sarah Sporken – Ping! ISBN 978-90-9042-06-1, 305 pagina’s, € 25,00. Uitgeverij Arnoud en Sarah 2026.
Recensie: Robbert Wethmar (moet nog worden toegevoegd)