Een nieuw gezicht voor een oud verhaal
Bedreigd door een hoofd-loos skelet.
Er was er eens… en: er was nóg er eens…. Twee sprookjes vloeien samen. En welke versie de mooiste is mag de lezer zelf bedenken. Een ingewikkeld begin, dat dringend vereenvoudigd moet worden? Dan doen we het zo. Het nawoord van de auteur gaat naar voren. Want er was eens een dag dat Jon Klassen een presentatie zou gaan geven in een bibliotheek in Alaska. Hij was vroeg, en neusde wat in een boekenkast. Hij pakte een boek met volksverhalen van de plank en las daarin De schedel. Een mooi verhaal, vond hij. Door de jaren heen bleef hij nadenken over dat verhaal met die mooie, intrigerende titel. Hij wilde het boek graag zelf hebben en schreef de bibliotheek of ze wilden opzoeken hoe het boek heette zodat hij het zelf zou kunnen aanschaffen. En toen gebeurde er iets vreemds.
Toen Jon Klassen uiteindelijk het boek kocht en het verhaal opnieuw las, was het heel anders dan het verhaal dat hij er in de loop der jaren van gemaakt had in zijn hoofd. In het boek ontmoet een meisje een schedel, redt hem van iets akeligs en daarna verandert de schedel in een prins die met het meisje trouwt. Nogal lief, romantisch en sprookjesachtig dus. In het verhaal dat in het hoofd van Jon Klassen was ontstaan was er wél een meisje en er was ook een schedel, maar er kwam geen prins aan te pas. Daarom schreef Jon Klassen zijn eigen versie op, dat was een griezelversie. Hij maakte er, zoals altijd, prachtige tekeningen bij en dat werd uiteindelijk dit boek: De Schedel.
Een verhaal over Otilla die van huis wegloopt en na uren rennen terechtkomt bij heel oud huis dat wordt bewoond door een aardige schedel. De schedel heeft vroeger toen hij nog een mens was ook al in het huis gewoond. Als het ’s avonds bedtijd is bekent de schedel haar dat hij bang is. Want hij wordt achternagezeten door een skelet dat hem elke nacht komt zoeken. Otilla besluit de aardige schedel te redden. Ze gaat het skelet zelfs te lijf, midden in de nacht. Hoe? Dat is nog even een raadsel.
Auteur
Jon Klassen (1981) is een Canadese schrijver van kinderboeken, illustrator en animator. Hij brak internationaal door met zijn illustraties bij het boek Vol met wol van Mac Barnett. Voor dat werk verwierf hij twee belangrijke Amerikaanse prijzen. Daarna kwam This is not my hat, een prentenboek (dat een trio werd) dat Klassen zelf schreef en illustreerde. Daarvoor won hij zowel de Caldecott Medal als de Kate Greenaway Medal. Van de boeken van Jon Klassen worden wereldwijd miljoenen exemplaren verkocht. We noemden slechts een selectie uit de prijzen, want zijn werk wordt in ieder land waar het verschijnt met prijzen beloond. Zijn boeken zijn in meer dan twintig talen vertaald.
De versie van het volksverhaal waarop de auteur zich baseerde komt uit A Book of Ghosts and Goblins, in 1969 geschreven door Ruth Manning-Sanders. Klassen schreef en tekende De schedel in 2023. Voor deze Nederlandstalige versie werd hij bekroond met de Zilveren penseel 2025. Terecht, Klassen strooit niet met kleur, maar laat de nacht, de avond en de spanning het werk doen in wit, grijs, zwart, bruin en… en juist daardoor, door die soberte prikkelt hij de fantasie van de jonge lezer.
Een onverwacht thema, briljant geïllustreerd… Het moet eigenlijk een spookverhaal zijn, maar wat mij betreft roept het boek vooral vertedering en ontroering op. En één ding is zeker; versie twee, Jons eigen Schedel, is wat mij betreft zeker de mooiste.
Een beeld van een boek.
Jon Klassen – De schedel (The Skull) vertaald uit het Engels door Berd Ruttenberg. ISBN 978-90-8967-423-4. 105 pagina’s, € 17,50, Hoorn: Hoogland & Van Klaveren 2024.