Topstukken van drie zangers in kleur
Tentoonstelling om voor naar de buren te gaan.
Zingend rood, is dat vreemd? Welnee, helemaal niet. Want in kleurpigmenten die schilders zo breeduit hanteren zingen, geuren en sidderen kleuren, al naar de schilder penseelt. Wat een weelde, om als schilder zó met kleur te kunnen werken dat de kijkers naar hun werk bijna bevangen worden van kleur.
In het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) is nog tot 30 augustus de tentoonstelling ‘Zingend Rood’ te zien, een tentoonstelling waar kleur spektakel brengt, trilt en resoneert. Er hangen topstukken van Vlaamse meesters. Wie bij de woorden ‘Vlaamse meester’ als eerste denkt aan Peter Paul Rubens moet echt nog een paar eeuwen overslaan om ook de andere Vlaamse meesters niet tekort te doen. Het KMSKA besloot nu de ‘eigen modernen van het coloriet’ James Ensor, Rik Wouters en Jules Schmalzigaug te eren met een grote tentoonstelling. Mocht u een van hen wellicht niet kennen, dan is het boek ‘Zingend Rood’ een schitterende manier om hun werk in te duiken. Zoals de schrijver zegt: hun pigmenten zijn geen stille materie maar muzikale krachten: vermiljoenrood dat schreeuwt, blauw dat klettert, geel dat schettert en groen dat schalt. Een feest van kleuren, in een museum dat van oudsher gasten noodt om op dat feest te verschijnen.
Op de tentoonstelling, maar ook in dit boek, krijgen uiteraard meer Belgen een plaats, al is het niet die in de ereloge waar de rood-zangers nu mogen zitten. België’s grootste, Rubens, opent de tentoonstelling van ‘zijn nakomelingen’, als befaamd ‘operazanger in verf’, aldus de KMSKA. Maar ook de Antwerpenaar Henri De Braekeleer zingt er zijn lied van kleur evenals Adolphe Monticelli, beiden voorlopers van de moderne zangers in kleur die nu tijdelijk als trio opereren.
Auteur/curator
Adriaan Gonnissen (1988) studeerde in 2010 af met een Master Geschiedenis en vervolgde die studie met Kunstgeschiedenis waarvoor hij in 2013 zijn Master behaalde. Nu is hij curator en conservator moderne kunst. Hij werkte eerder als conservator in Mu.ZEE in Oostende en realiseerde daar verschillende tentoonstellingen. In 2020 was hij co-editor van het boek Frans Masereel en hedendaagse kunst: verzet in beelden. Tevens was hij (co-)curator van de tentoonstelling ‘In your Wildest Dreams, Ensor Beyond Impressionism in 2024’. In 2025 verleende hij zijn medewerking aan Donas, Archipenko & La Section d’Or. Hij is de curator van de tentoonstelling ‘Zingend Rood’ en de schrijver van dit kleurrijke boek.
‘Zingend Rood’, dit boek, mag dan gepresenteerd zijn bij de opening van de tentoonstelling, het is zeker geen gids. Wie van de kunst houdt van de kleurrijke schilders die tijdens de tentoonstelling met hun werk het oog van de bezoeker strelen mag dit boek niet missen. Maar diegenen voor wie Antwerpen niet nabij genoeg ligt, zodat ze met spijt moeten afzien van een gelegenheidsbezoek aan het KMSKA bij de Zuiderburen, kan dit bezoek alsnog brengen met de aankoop van dit prachtige boek. Ook hierin spatten de kleuren van de pagina’s af, volgens Gonnissen hanteren de ‘meesters van de musica’ ook hierin ‘schreeuwend vermiljoenrood, sonore kobaltblauwen, schelle zongelen, schallende herfstoranjes, pulserende grasgroenen, kortom kleuren om duimen en vingers bij af te likken’.
Adriaan Gonnissen schrijft beeldend en het is heerlijk om tussen het plezierige ‘plaatjes-kijken’ uitgebreid zijn verklarende teksten te lezen. Toch koos de curator/auteur als tekst voorin het boek en als naam voor de tentoonstelling niet voor zijn eigen woorden, maar voor een uitdrukking van een van de trio-meesters: de woorden ‘zingend rood’ dankt hij aan de Antwerpse futurist Jules Schmalzigaug.
Zoals gezegd: u kunt nog tot 30 augustus in het museum in Antwerpen gaan kijken.
Dit mooie boek is blijvend. Het is de aanschaf dan ook zeker waard. En dan klinkt het gezang van het rood evengoed tussen de bladzijden door. Het wordt een orgie van klanken.
Adriaan Gonnissen – Zingend rood. Topstukken van James Ensor, Rik Wouters en Jules Schmalzigaug. ISBN 978-94-9341-699-4. 154 pagina’s, € 35,00.Veurne (B): Hannibal Books 2026.