Het waargebeurde verhaal van een Joodse jongen die 22.000 km aflegde om te overleven
Vluchten en vluchten en steeds meer alleen.
De tienjarige Joodse David Brenner woont in 1938 in Keulen, samen met zijn vader en moeder, zijn oudere zus Rachel en zijn kleine zusje Sara. Hij kan er niet precies de hand op leggen, maar het leven lijkt te veranderen. Er hangt een slechte sfeer in het land en dat moet te maken hebben met een man die hij, aan de wandel met zijn vader, heeft horen schreeuwen op het grote plein in de stad. Hitler heet hij. Hij heeft een vreselijke hekel aan Joden en stookt iedereen daarin op. Vader en moeder fluisteren samen. En dan hoort David dat vader naar Amerika gaat en dat zij, zodra dat mogelijk is, hem zullen volgen. Weg, ver weg van het gevaar. Voor het zover is, vertrekt Rachel naar familie in België. En voor moeder, Sara en David naar Amerika kunnen, worden zij opgehaald door soldaten, ze moeten hun huis uit. Het gezin vlucht naar Oost-Polen maar daar leidt de Sovjetbezetting tot hun deportatie naar een Siberisch werkkamp. Ze krijgen er amper te eten, hun verzwakte moeder sterft in de onmenselijke kou. Vlak voor haar dood vraagt ze David voor zijn kleine zusje Sara te zorgen en dat belooft hij haar. Na hun vrijlating reizen ze door naar Kazachstan, op zoek naar voedsel en veiligheid. David loopt kilometers ver om te bedelen voor een stukje eten. Ook hij raakt ondervoed, maar Sara gaat nóg harder achteruit. Op een vreselijke dag sterft ook Davids kleine zusje. ‘Ik heb honger’ en ‘Ik wil pap’, zijn haar laatste smekende woorden. En dan glijdt ze weg in de barmhartige eeuwige slaap waarin honger niet meer bestaat, de dood.
Nu is David iedereen kwijt. Vader is in Amerika. Zal hij hem ooit nog zien? Rachel is in België. Hij heeft geen idee hoe het haar vergaat, of ze nog leeft. Moeder is dood, opa en oma en oom Ben zijn dood. Hij zal vader moeten gaan zoeken. De andere Joden hebben het over Palestina, het beloofde land. Dáár zou Amerika dan wel vlakbij liggen, denkt David. En hij reist mee met de andere overlevers. Verder, almaar verder, in de hoop dat er ergens vrijheid, geluk en eten voor hem zal zijn. In 1943 wordt hij opgenomen in de groep van 570 Teheran-kinderen, allemaal Joodse halfwezen en wezen die vanuit de Sovjet-Unie via Iran naar Palestina worden geëvacueerd. Al met al legt David Brenner een immense afstand af, van Keulen naar de barre kou in Siberië, en van daaruit, via allerlei omwegen, naar het land waar de sinaasappelen aan de bomen groeien. Een reis van 22.000 kilometer, van leven naar dood naar nieuw leven…
Auteur
Nicolette Knobbe is reisjournalist en schrijver. Zij schreef succesvolle boeken over het reizen met de camper, waar die reiziger de mooiste plekken vindt en met welke dingen hij ‘en route’ rekening moet houden. Geschiedenis en mensen zijn de belangrijkste aspecten van haar werk. Nadat ze op een dag het verhaal las over de Joodse jongen Joseph Rosenbaum, een van de Teheran-kinderen besloot ze zijn verhaal op papier te gaan zetten. Ze gaf hem de naam David Brenner, maar de geschiedenis is waargebeurd.
Ze werd aangezet tot haar speurtocht door de woorden van Piotr Cywiński, directeur van museum en herinneringscentrum Auschwitz-Birkenau: ‘Als er geen overlevenden meer zijn, is het aan ons om zorg te dragen voor hun verhalen’.
Knobbe schenkt 50% van haar royalty’s aan UNICEF zodat ze zich kunnen blijven inzetten voor wat David Brenner moest missen: bescherming voor kinderen.
De vlucht van David Brenner is een prachtig geschreven, boeiend en fascinerend en tegelijkertijd een ontroerend en aangrijpend verhaal.
Zo zwaar als Anne Frank het had, opgesloten in het Achterhuis, zo zwaar heeft ook David Brenner het, een hongerige Joodse jongen, zwervend door de wereld, vluchtend voor de oorlog, op zoek naar het geluk. Voor lezers van 15 tot 100. Een werkelijk schitterend boek.
Nicolette Knobbe – De vlucht van David Brenner. Het waargebeurde verhaal van een Joodse jongen die 22.000 km aflegde om te overleven. ISBN 978-90-8975-707-4. 360 pagina’s. € 22,99. Meppel: Just Publishers 2026.