‘Ik hoor ’s ochtends geen vogels meer’
De oude dag is compleet dank zij het verleden.
Andreas Klein, het alter ego van schrijver Hans Münstermann, heeft de leeftijd van 77 jaar bereikt. En om nu te zeggen dat hij de lusten van die leeftijd hoger acht dan de lasten zou overdreven zijn. Want al valt er veel geluk te beleven, er zijn ook – vooral op het fysieke vlak – verschillende minpunten. Oud worden, zo ontdekt hij, betekent voor hem, maar ook voor de leeftijdgenoten in zijn vriendenkring: voorzichtiger lopen, slechter horen, dingen niet meer kunnen, schaamte voor aftakeling, bang zijn voor de naderende dood én bang zijn voor de aftakeling van het geheugen. Onmiskenbaar dat laatste, realiseert hij zich weer eens op een moment dat hij denkt dat zijn fiets gestolen is, om zich later te realiseren dat hij een lift had gekregen en zijn fiets in de stalling van het station had laten staan. Het zijn kleinigheden, er valt mee te leven, maar Ohio is nabij, het gevoel dat de tijd te hard gaat, ofwel Opeens is het oktober. Hij besluit het idee van vriendin Roos te volgen: ‘Waarom schrijf je geen boek over ouder worden?’ Het plan moest rijpen, nu is hij eraan toe. Hij gaat het voortschrijden van de jaren taal geven.
Klein besluit een na-dagboek bij te gaan houden. Een dagboek waarin hij opschrijft wat er de dag ervoor gebeurd is, meteen een mooie test hoe het met zijn – ook al wat trager werkende – geheugen staat. En dat, zo Zegt hij tegen vrienden, terwijl diep in ons nog dat jochie van twaalf zit. Vriend Ben beaamt: Dat klopt, dat jochie is er nog, in het bejaardenhuis. En zo volgen we het leven van Andreas Klein. Op de tennisbaan waar hij minder uitblinkt dan voorheen, terugdenkend aan zijn jeugd, aan zijn ouders, bij etentjes in de stad, plannen makend voor de toekomst: september Amsterdam, oktober Barcelona, november badkamer verbouwen en om die reden logeren bij Bella, goede vriendin van zijn veel jongere vrouw Isis met wie hij wel eens in de clinch ligt, januari weer Barcelona… Klein kan de toekomst plannen, zijn leeftijd weerhoudt hem van niets. Bijna niets. Want soms moet hij voor zijn notities over de dag ervoor langer dan hem zint zoeken naar de dingen waarmee hij zich beziggehouden had. Eten met zoon Stan, dat was het. Stan, die bokste, een onprettige sport in zijn ogen. En daarna?
Auteur
Hans Münstermann (1947) schreef een veelgeprezen en meermalen genomineerde romancyclus, waarin zijn alter ego Andreas Klein de hoofdrol speelt. Deel 5 uit die serie De bekoring werd in 2006 bekroond met de AKO-Literatuurprijs. De boeken met Andreas Klein in de hoofdrol zijn los van elkaar te lezen.
Wie jonger is dan Andreas Klein denkt wellicht dat het leven weinig meer te bieden heeft als je 77 bent. Zolang de zon nog schijnt bewijst het tegendeel. Er gebeurt genoeg, het tempo ligt hooguit wat lager. En al is niet alles even vrolijk: er sterven vrienden om je heen, kwalen slaan toe, de dood is nabijer dan ooit, het leven blijft het leven waard.
Dat bewijst ook Andreas Klein / Hans Münstermann als hij zijn toch vrij opgewekte en vaak geestige roman over ouder worden besluit met het voornemen Ik heb het gevoel dat ik hiermee klaar ben, dat ik niks meer toevoeg. Maar ik zal blijven schrijven zolang de zon nog schijnt.
Een aangenaam idee voor zijn trouwe lezers. Klein is niet dood, hij schrijft. En Münstermann voert zijn pen.
Een aangenaam, mooi boek.
Hans Münstermann – Zolang de zon nog schijnt. ISBN 978-94-6297-344-2, 221 pagina’s, € 22,50. Amsterdam: Uitgeverij De Kring 2026.