Een vrouw, een zwarte kat en een verleden dat niet wil zwijgen
Een kat vertelt grootmoeders verhalen.
Zara voelt zich niet veilig in Koerdistan, het moslimextremisme achtervolgt haar op benauwende wijze. Haar oudste broer Hemin lijkt als moslim steeds strenger in de leer te worden sinds haar vader is overleden en hij is vast van plan, nu hij de oudste man is en de baas in huis, zijn zuster uit te huwelijken. Zara is politicoloog, maar Henim wil niet dat ze werkt, ze dient zich voortaan te gedragen als een gehoofddoekte nederige en volgzame moslima. Zara wil en kan zo niet leven. Ze besluit te vluchten naar Israël. Tenslotte is dát het land waar de wortels liggen van haar grootmoeder Rahila, en daarmee ook van haar. In september 2014 komt ze in Israël aan. Ze voelt zich er thuis. In 2015 ontmoet ze Bram, in een espressobar. Bram is afkomstig uit Bagdad. Hij vertelt haar dat zijn vader, een succesvol advocaat, is geëxecuteerd en dat zijn moeder daarna met de kinderen naar Israël is gevlucht. Ze waren ‘eindelijk thuis’, in het land waar zij als Joden zichzelf mogen zijn. Bram is dus inmiddels al sinds zijn kindertijd in dit land, heeft psychologie gestudeerd en werkt als therapeut. Zara en Bram worden bevriend, het mondt uit in een relatie.
Maar waar Zara het gevaar in Koerdistan ontvlucht is, blijkt het ook in Israël niet zo veilig als verwacht. Bram raakt zwaargewond bij een aanslag. Bram, die Israël nog wel zo vol overtuiging zijn thuisland noemt. Daarmee groeit de twijfel bij Zara. Haar grootmoeder Rahila heeft in haar dagboek het geheim prijsgegeven dat zij van oorsprong Joods is. Zij heeft dat nooit willen vertellen omdat zij als Joodse in Irak niet veilig was. Als kind werd zij gedwongen met een moslim te trouwen. Ook Zara’s moeder Maryam groeide als moslima op en verzweeg haar Joodse afkomst als dochter van Rahila. Nu wordt Zara zelf overspoeld door twijfel. Waar hoort zij thuis en bij wie? Een zwarte kat kruist als boodschapper van Rahila haar pad. Die kat lijkt de stem te vertolken van de grootmoeder met haar geheimen. Daarmee wordt Zara gedwongen terug te kijken in het verleden waaruit zij via Rahila ontsproten is. Ze moet haar identiteit ontdekken.
Auteur
Judit Neurink (1957) is al tientallen jaren journalist. Zij was jaren als Midden-Oostencorrespondent actief voor onder meer voor Trouw, De Standaard, NOS, VRT en andereinternationale media. Zij deed verslag van de opbouw van de Koerdistan Regio en de opkomst en de val van de terreurgroep ISIS. Zij woonde elf jaar in de Koerdische regio van Irak, Daar zette zij een mediacentrum op om journalisten te trainen. Zij is later verhuisd naar de Griekse hoofdstad Athene en ondanks dat ze van daaruit nog regelmatig bericht over Irak schrijft ze in haar nieuwe woonplaats vooral romans. Zij debuteerde in 2005 met Misleide martelaren. In 2009 verscheen De bange stad. Twee jaar later Mijn Iraakse familie. Eind 2014 publiceerde Neurink de roman De Joodse bruid, Het verdwenen verleden van Irak. Dit jaar De oorlog van ISIS. Neurink schreef inmiddels dertien romans, alle gebaseerd op fictie, non-fictie en kruisingen daarvan in het Midden-Oosten. Haar boeken zijn ook in het Engels vertaald.
Rahila’s geheimen is een vervolg op De Joodse bruid. In dát boek vindt Zara het dagboek van haar grootmoeder Rahila, die haar leven vastlegt in de jaren rond de Tweede Wereldoorlog. De geheimen die Rahila daarin openbaart vormen de basis voor dit boek over haar kleindochter Zara. In dit nieuwe boek wordt daarin wel verteld, maar zelf vind ik dat het eigenlijk onontbeerlijk is om ook het eerste deel te lezen. Dat geeft meer inzicht in de culturele en persoonlijke geschiedenis die Zara met zich meedraagt.
Een boeiend boek waarin Neurink vertelt over een onbekende wereld die veraf en in alle emoties tóch heel dichtbij is. Liefde, haat, emoties en twijfel kennen geen grenzen, al is de leefwijze over de grenzen ons als westerling nog zo onbekend. Zeer lezenswaardig!
Judit Neurink – Rahila’s geheimen. ISBN 9-789-695-692-60-8. 279 pagina’s. €23,50. Maastricht: Boekenplan 2025.