Liefde en oorlog
Ten prooi aan louche zakenlieden.
Anatoli Abraham Roelai Chirov, geboren in Terneuzen uit een Russische vader en een Nederlandse moeder, neemt ons in deze roman mee naar onder andere Amsterdam, Moskau, Oekraïne en Parijs. Hij vertaalt boeken uit het Frans en uit het Russisch voor een opportunistische uitgever.
Wegens zijn knappe uiterlijk is hij van jongs af populair bij de vrouwen en seksueel actief. Hij zoekt niet persé het avontuur, maar dat overkomt hem. Soms geniet hij met volle teugen van zijn geluk, maar het zit hem ook regelmatig ontzettend tegen en dan vraagt hij zich af hoe hij het noodlot kan keren. In Oekraïne redt hij een jong blind en doof katertje van de dood en sindsdien koestert hij het beestje, waaraan hij zeer emotioneel verknocht is geraakt.
Auteur
Pieter Waterdrinker (1961) heette aanvankelijk Pieter van der Sloot en nam later officieel de naam van zijn moeder aan. Hij groeide op in een familiehotel in Zandvoort en studeerde Russisch, Frans en Rechten. Hij werkte tientallen jaren als Ruslandcorrepondent voor De Telegraaf, Vrij Nederland en de VPRO. Hij dook in de geschiedenis van het immense land, vond er de liefde en de ‘vuile business’, ontmoette er ambtenaren van twijfelachtig allooi en deed er zijn werk. En tussendoor schreef hij romans en verhalen.
Zijn Tsjaikovskistraat 40, over een eeuw Rusland, bracht hem internationale roem. Het boek werd in diverse talen vertaald. Hij werd onder meer genomineerd voor de prestigieuze Impac Literary Dublin Award 2011.
Soms zit het Tolja heel erg mee en dan weer heel erg tegen. In Amsterdam ontmoet hij de liefde van zijn leven, de zangeres Zita. Ze zijn samen gelukkig, maar hij verlaat haar wegens een offer he cannot refuse om in Rusland voor heel veel geld louche zakenlieden te assisteren bij het ondermijnen van de internationale sancties..
Als het geluk hem niet langer toelacht lijdt hij ontberingen in het Russische leger, dat in het bezette deel van Oekraïne aan het front vecht. Hij raakt gewond en wordt verpleegd in een ziekenhuis in De Krim waar de auteur op hilarische wijze beschrijft hoe een vrouwelijke dokter vooral is geïnteresseerd in het herstel van Tolja’s geslachtsdeel.
In Parijs tenslotte overdenkt de inmiddels zwaar verslaafde Tolja zijn jeugd in Terneuzen, zijn liefde voor Zita en zijn verblijf in het Russische leger. Is hij een oorlogsmisdadiger? Met steun van de Cambodjaanse hotelreceptioniste Tuyet probeert hij weer enigszins op te krabbelen.
De panoramische verteller Waterdrinker neemt de lezer mee met Tolja. Diens avonturen worden niet chronologisch verteld, waardoor in de fragmenten tijd en plaats elkaar voortdurend afwisselen. Je moet dus wel bij de les blijven en het kan geen kwaad het boek soms even weg te leggen om alles even te laten bezinken. Maar het is boeiend genoeg om weer snel met de volgende passage verder te gaan.
Dat we hier met een actuele roman te doen hebben blijkt niet alleen uit de oorlog in Oekraïne (frappant is de focus op het Russische leger), maar ook over de weer opkomende Stalinverering in Rusland, de terreuraanslagen in Parijs en de vermeldingen over de brand in de Notre Dame.
Een geweldige roman, die je niet loslaat.
Pieter Waterdrinker – Céline. ISBN 978-90-388-1579-4. 413 pagina’s, € 27,99. Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar 2025.