A tale of two countries
Oorlog verandert alles.
Deze roman begint in Frankrijk. Daar moet tijdens de Eerste Wereldoorlog, vlak bij de loopgraven, de Schotse arts Alistair MacEwan onder ongelooflijk beroerde omstandigheden, met een groot gebrek aan medicijnen en andere hulpmiddelen, vaak in het donker terwijl zijn oren tetteren van de knallen en andere geluiden van het slagveld, zwaargewonden in leven proberen te houden.
Hij werkt zich uit de naad totdat hij niet meer kan en volledig instort. Op een Frans chateau woont Ghislaine, die al haar verwanten en haar verloofde in de oorlog heeft verloren. Zij weet Alistair liefdevol zodanig op te lappen dat hij weer naar huis kan, naar zijn vrouw Briony en hun kinderen. Ondanks alle liefde en toewijding kan Alistair niet meer werken en trekt zich met zijn gezin terug op het Schotse platteland, waar hij langzamerhand dankzij de geweldige verzorging door Briony enigszins herstelt.
Auteur
J. M. (Juul Martin) Williams (Breda, 1959) studeerde geschiedenis en filosofie aan de Universiteit van Tilburg en de Erasmus Universiteit van Rotterdam. Ze werkte onder meer als redacteur, copywriter, keynote speaker, vormgever en koordirigent. Ze schrijft sinds de brugklas poëzie, fictie en non-fictie in het Nederlands en het Engels en recenseert poëzie voor Literair Nederland,. In 2022 verscheen haar debuut, de novelle De kwartiermaker, een jaar later gevolgd door een tweede novelle Borduren in het donker. Deze historische fictie groeide uit tot het huidige boek, het eerste deel van de MacEwen-trilogie. Volgens de auteur nadert deel twee zijn voltooiing en staat deel drie in de grondverf. Tijdens het schrijven luistert Williams graag naar filmmuziek, Daarbij heeft ze een cd van Ennio Morricone grijsgedraaid.
Het lot van beide families wordt steeds weer met elkaar verweven ondanks het feit dat ze zo’n 1000 km (gelukkig geen mijlen) van elkaar verwijderd wonen, wat nu nog steeds per auto en/of trein een lange en vermoeiende reis is. Tijdens het Interbellum was dat natuurlijk nog veel zwaarder.
Dit boek wordt afgesloten vlak voordat de waanzin weer losbreekt, nu Wereldoorlog II. Aan het eind is de lezer nieuwsgierig gemaakt hoe het verder gaat met deze sympathieke mensen, die door de auteur niet alleen zelf verzonnen zijn, maar ook ragfijn beschreven worden. Ook de tijdgeest is knap weergegeven.
Met bijna 500 pagina’s is het een dikke pil geworden. Sinds de invoering van het fenomeen tekstverwerking is het schrijven van dikke boeken een stuk gemakkelijker geworden en wordt er overmatig gezondigd tegen Godfried Bomans’ wijze raad Schrijven is schrappen. Maar in dit boek staat geen woord te veel en ik heb het welhaast ademloos uitgelezen. Williams is een begenadigd verteller en ik kan niet wachten op deel twee van de trilogie.
J.M. Williams – Hier en aan de overkant. De MacEwens deel 1. ISBN 978-90-835646-0-9, 462 pagina’s, € 24,50. Tilburg: Uitgeverij Drift 2025.